Joods Historisch Museum
De Stichting Joods Historisch Museum werd op 23 mei
1930 opgericht met als doel: het verzamelen en
tentoonstellen van datgene, hetwelk een beeld geeft van het
joodsche leven in het algemeen en het Nederlandsche Joodsche leven
in het bijzonder, alles in den meest ruimen zin des woords, het
bespreken in bijeenkomsten van al wat daarop betrekking heeft en
het te baat nemen van alle zoodanige middelen die Joodsche kunst en
wetenschap kunnen bevorderen.
De doelstelling van 1930 is nog steeds actueel - met kleine accentverschuivingen. Zo is het JHM door de jaren heen meer aandacht gaan besteden aan het verzamelen van werk van Nederlandse joodse kunstenaars en van niet-joodse kunstenaars met een joods thema. De schenking van Charlotte Salomon's werk Leben? oder Theater? is voor dit onderdeel van de collectie van groot belang. Een ander accent werd gelegd in de succesvolle tentoonstelling Venter, fabriqueur, fabrikant. Joodse ondernemers en ondernemingen in Nederland 1796-1940.
De collectie is sinds de oprichting van het museum gegroeid met ongeveer 11.000 stukken. Een klein deel hiervan is te zien in de permanente tentoonstellingen Religie, Geschiedenis van de joden 1600-1900 en Geschiedenis van de joden 1900-nu. Daarnaast beheert de Mediatheek zo'n 43.000 boeken, brochures, documenten, foto's, audio- en videomateriaal. In het JHM Kindermuseum is de permanente tentoonstelling Het huis van de familie Hollander te zien.
JHM Kindermuseum
In december 2006 werd het Joods Historisch
Museum uitgebreid met het JHM Kindermuseum. Het is
gevestigd in een van de vier synagogen en bestaat uit drie etages
die zijn ingericht als een huis van een joodse familie, de familie
Hollander. Kinderen in de leeftijd van 6 tot 12 jaar
kunnen er in de acht kamers van het huis op een speelse
manier kennis maken met het joodse leven en de joodse tradities.
Het JHM Kindermuseum heeft een eigen website waarop een
virtuele versie van het museum te bezoeken is.
Hollandsche Schouwburg
De Hollandsche Schouwburg werd in 1892
gebouwd als theater, maar was tijdens de Tweede
Wereldoorlog een deportatieplaats voor joden. Tegenwoordig is het
gebouw een monument ter nagedachtenis van de slachtoffers. In 1992
kwam de Hollandsche Schouwburg in beheer van het JHM. Toen werd ook
de Stichting Hollandsche Schouwburg opgericht, waar de burgemeester
van Amsterdam sindsdien altijd voorzitter van is geweest.
In het monument bevinden zich een namenwand met daarop de
6.700 familienamen van de 104.000 Nederlands-joodse slachtoffers
van de Tweede Wereldoorlog en een educatieve tentoonstelling voor
jongeren. De komende jaren zal de Hollandsche Schouwburg ingrijpend
worden verbouwd en uitgebreid.
Portugese Synagoge
De Portugees Israëlietische Synagoge werd
gebouwd tussen 1671 en 1675, en is gevestigd
tegenover het JHM. De synagoge kwam in 2009 in beheer van het JHM.
Het bijzondere gebouw is te bezichtigen en wordt nog
steeds gebruikt voor erediensten van de Portugees Israëlietische
Gemeente. Tussen 2009 en 2011 wordt de synagoge verbouwd en
gerenoveerd. In de bijgebouwen van de Portugese Synagoge is de
bibliotheek Ets Haim - Livraria Montezinos gevestigd.
Tijdens de verbouwing is de collectie ondergebracht in de afdeling
Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek VU. De
collectie bestaat uit zo'n 30.000 boeken en 500 handschriften.