Een aantal jaren na de inrichting van de Hollandsche Schouwburg
als monument in 1962, kozen de omwonenden in de
Plantage-Weesperbuurt ervoor om de jaarlijkse nationale
dodenherdenking op 4 mei hier te organiseren. De herdenking in de
Hollandsche Schouwburg op 4 mei is dan ook met name voor en door
bewoners uit de omgeving. Zo dragen leerlingen van de huidige
IVKO-school die tot 2011 gevestigd was aan de Plantage Middenlaan
27 (de voormalige kweekschool waarvandaan veel joodse kinderen uit
de crèche zijn ontsnapt) gedichten voor en herdenkt een gastspreker
de slachtoffers van de naziterreur.
Gezien de geschiedenis van deze plek zijn in de herdenking enkele
joodse elementen opgenomen, zoals het Jizkor (joods
herdenkingsgebed) en het
Kaddiesj. Om 20.00 uur worden twee minuten stilte in acht
genomen en vervolgens wordt de herdenking afgesloten met het
Wilhelmus.
4 mei 2013
Het programma op 4 mei 2013 zag er zo uit:
In verband met sjabbat werd dit jaar geen Jizkor en Kaddiesj
gezegd.
Toespraak en gedicht
Lees de toespraak, gehouden door Marja
Vuijsje, journalist en schrijfster van het boek Ons Kamp. Een
min of meer Joodse geschiedenis.
Lees het gedicht, voorgelezen door
Jedinja Michelson, leerlinge van de IVKO-school.
Bekijk hier de Nationale Dodenherdenking op 4 mei
2012
De herdenking word georganiseerd door de Plantage-Weesperbuurtvereniging, Vereniging Vrienden van de Plantage, IVKO (Individueel Voortgezet en Kunstzinnig Onderwijs) en Stichting Hollandsche Schouwburg.
Het Jizkor is een gebed voor de zielenrust van overledenen. Een speciale versie ervan wordt gezongen tijdens Jom Hasjoa, de dag die in de naoorlogse periode is gekozen om de vermoorde joden te herdenken; op deze dag begon in april 1943 de opstand van het getto van Warschau. In deze versie van het Jizkor hoort u namen van concentratie- en vernietigingskampen in Europa waarin joden zijn vermoord.
Het
Kaddiesj-gebed is geschreven in het Aramees en Hebreeuws
en is vermoedelijk vijf eeuwen voor de gewone jaartelling ontstaan.
Er bestaan verschillende vormen die op diverse momenten worden
uitgesproken. Het Kaddiesj der treurenden is er een van.
Het gebed gaat niet over de dood, maar is een lofzang op God en een
uiting van blijvend vertrouwen in de toekomst. Degenen die
Kaddiesj zeggen, stellen als het ware dat doorgaan met het
leven zinvol is.
De herdenking op 4 mei maakt tevens deel uit van het programma Open Joodse Huizen, intieme herdenkingen in Amsterdamse huizen. Kijk hier voor het volledige programma.
Sinds 2010 gaat de Nationale Dodenherdenking door, na de twee minuten stilte op de Dam, in het theater.
Lezingen en toespraken van voorgaande jaren zijn hier terug te lezen.