Theresiënstadt

In november 1941 werd in de vestingsstad Theresiënstadt in Tsjechië het gelijknamige kamp in gebruik genomen. Theresiënstadt functioneerde in de eerste plaats als gevangenenkamp voor Tsjechische joden en prominente joden uit andere delen van Europa. Kamp Theresiënstadt was ook ingericht als doorgangskamp naar onder andere Auschwitz en als propagandakamp om de vernietiging van Joden te camoufleren. In 1944 bijvoorbeeld werd na luider wordende geruchten uit de vrije wereld een commissie van het Rode Kruis toegelaten in het kamp. Met decorstukken als winkels, café's en een bank en nadat vele gevangenen waren gedeporteerd naar de vernietigingsmachines in Polen, lukte het de nazi's om de commissie om de tuin te leiden. Ook de propagandafilm die datzelfde jaar werd gemaakt was bestemd voor dit doel. Regisseur van de film was de beroemde Duits-joodse acteur Kurt Gerron. Na zijn vlucht in de jaren '30 uit Duitsland naar Nederland trad hij ook op in de Hollandsche Schouwburg.

Van de 140.000 gevangenen die in het kamp verbleven zijn er 33.000 in Theresiënstadt omgekomen en 88.000 gedeporteerd naar andere kampen. Zo'n vijfduizend Nederlandse joden zijn naar Theresiënstadt gedeporteerd. Minder dan tweeduizend van hen overleefden.
In Theresiënstadt bevindt zich momenteel een herinneringscentrum.