Jodenvervolging in Nederland

Wachttoren en omheining rond kamp Westerbork (collectie JHM)Vanuit de doorgangskampen Westerbork en Vught werden ongeveer 110.000 joden uit Nederland gedeporteerd naar vernietigings- en concentratiekampen. De vijf bestemmingen waren Auschwitz, Sobibor, Theresiënstadt, Bergen-Belsen en Mauthausen.




Naar het isolement


Toen Nederland in mei 1940 door Duitsland werd bezet voerde de bezetter vrijwel onmiddellijk anti-joodse maatregelen in om de bewegingsvrijheid van joden in te perken. In dat jaar woonden er ongeveer 140.000 joden en 20.000 personen die deels joods waren in ons land. Niet alleen werden er beperkende maatregelen genomen, ook werd de angst onder joden gevoed met een aantal gewelddadige razzia's en deportaties in 1941. Met steeds fellere anti-joodse wetten en verordeningen op het gebied van werk, school, ondernemingen, winkels, vrije tijd en huisvesting werden joden in Nederland volledig uit het openbare leven geweerd.

Deportaties


Deportatie van Westerbork naar het Oosten (foto NIOD). Halverwege 1942 was de isolatie van joden een feit. Op 26 juni 1942 deelden de nazi's aan de Joodsche Raad mee dat joden ingezet dienden te worden bij wat misleidend 'werkverruiming in het Oosten' werd genoemd. Per post kregen joden een oproep hiervoor thuis. De reacties op die oproep waren verschillend: sommigen doken onder, anderen probeerden een voorlopige vrijstelling te regelen via de Joodsche Raad en weer anderen besloten aan de oproep gehoor te geven. Want wie zich niet vrijwillig kwam melden, kon door de politie worden opgehaald en werd alsnog gedeporteerd. Tussen augustus 1942 en november 1943 diende de Hollandsche Schouwburg als verzamelplaats voor deportatie.

Bekijk hier de chronologische lijst van maatregelen die de nazi's in Nederland namen om joden te isoleren en deporteren.

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl