De gebeurtenissen die zich in de Hollandsche Schouwburg hebben afgespeeld hebben vaak diepe indruk gemaakt op mensen die ze meemaakten of konden zien. De herinneringen van deze tijdgenoten geven een persoonlijke indruk van de geschiedenis en belichten die dikwijls van een andere kant. De hieronder toegevoegde fragmenten van getuigenissen zijn op video vastgelegd voor het docentenpakket van het educatieve programma Kwaad in eigen straat dat de Hollandsche Schouwburg voor leerlingen van basisonderwijs en voortgezet onderwijs heeft ontwikkeld.
De niet-joodse Lydia van
Nobelen-Riezouw woonde tijdens de oorlog in de Plantage
Kerklaan. Vanuit haar woonkamer keek zij uit op de buitenplaats
achter de Hollandsche Schouwburg. Daar zag ze de mensen die
opgesloten zaten en even naar buiten mochten om wat frisse lucht te
krijgen. Lydia herkende ook haar joodse vriendin Greetje Velleman
(1924 Amsterdam -1942 Auschwitz) en maakte daarom een aantal foto's
van de buitenplaats.
De joodse Sieny Cohen-Kattenburg
was gedurende de oorlog kinderleidster in de crèche aan de
Plantage Middenlaan 31 in Amsterdam. Toen de crèche vanaf oktober
1942 een dependance van de Hollandsche Schouwburg werd waar
kinderen hun deportatie moesten afwachten, woonde Sieny in het
gebouw. In samenwerking met de directrice Henriëtte Pimentel was
Sieny betrokken bij het redden van kinderen. Zij smokkelde hen uit
de crèche, zodat de kinderen via verzetsgroepen konden onderduiken.
Vanaf eind september 1943, toen de crèche werd gesloten, moest
Sieny zelf onderduiken om te overleven.
De niet-joodse
Piet Meerburg studeerde in 1940 rechten aan de
universiteit van Amsterdam. Toen in 1942 de deportaties van joden
begonnen, stopte hij zijn studie en begon met de redding van joodse
kinderen. Hij werd leider van de Amsterdamse Studentengroep die
kinderen uit de crèche smokkelde en liet onderduiken. Met drie
andere verzetsgroepen werden ongeveer zeshonderd kinderen uit de
crèche gered.
Een nieuw medium om de onvoorstelbare geschiedenis van de Hollandsche Schouwburg ook in de toekomst te blijven herinneren.