Salomon Jacob Spanjaard

Salomon Jacob(s) werd geboren in Bodendorf in 1783. Rond 1800 komt hij naar Nederland en vestigt zich in Zwolle als koopman. In 1811 huwt hij met Sara David(van Gelder) en vestigt zich in Borne. In 1812 neemt hij de naam Spanjaard aan. Hij is de grond legger van de N.V. Stoomspinnerijen en Weverijen S.J.Spanjaard.

Salomon Jacob Spanjaard was de grondlegger van de handelsfirma S.J. Spanjaard die in de loop van de negentiende eeuw tot een van de grootste katoenfabrieken van Twente zou uitgroeien. Salomon vestigde zich aan het begin van de negentiende eeuw in Overijssel. Zijn naam komt in 1811 als Salomon Jacobs voor in het ondertrouw- en trouwboek van Borne. Uit het register van naamsaanneming van deze gemeente blijkt dat hij in 1812 de familienaam "Spanjaard" heeft aangenomen.
Salomon Jacob Spanjaard werd in 1783 in Bodendorf, vlak bij Remagen aan de Rijn, geboren en trouwde in 1811 met Sara David van Gelder. Zij was de dochter van David van Gelder, die als verkoper van 'oude rommelarij' en als slachter de kost verdiende. Uit een opgave van alle joodse huisgezinnen te Borne uit 1813 blijkt dat het beroep van Salomon Jacob Spanjaard 'verkoper van oude klederen' was. Uit het huwelijk met Sara van Gelder werden vijftien kinderen geboren, waarvan er zes reeds kort na de geboorte overleden. Van de negen in leven gebleven kinderen zouden de beide zoons Jacob Salomon (1813-1899) en Levie Salomon (1821-1892), samen met hun vader de zaken van de handelsfirma behartigen.
Tot het einde van de jaren twintig zijn er geen gegevens over de familie Spanjaard bekend. In het patentregister van 1828 stond Salomon nog ingeschreven als winkelier, inlands kramer en koopman. In de jaren dertig maakte de handel in tweedehands kleren en lompen nog maar een klein deel uit van de totale omzet van de firma Spanjaard. Daarnaast verhandelde de firma allerhande voedingsmiddelen. In de loop der jaren werd de handel in textielproducten steeds belangrijker en vanaf omstreeks 1850 handelden de firma Spanjaard uitsluitend nog in textiel.
Salomon Jacob Spanjaard was niet alleen handelaar, maar hield zich als 'fabriqueur' ook bezig met delen van de productie. Hij kocht garens in en zette deze uit bij individuele wevers en loonfabrikanten die er weefsels van vervaardigden. Naarmate de omzet in katoenen producten toenam, ging Spanjaard zijn garens rechtstreeks uit Engeland betrekken en verzekerde zich van een geregelde aanvoer van Nederlandse garens door te participeren in de Enschedese Katoen-Spinnerij. Het bleken besteedden zij uit aan de Twentse Stoomblekerij in Goor, het verven voornamelijk aan Ten Cate in Enschede.
Jacob Salomon was voortdurend op reis om de verkoop van zijn stoffen te stimuleren. Om te kunnen penetreren op markten die verder van huis lagen bediende hij zich van makelaars en consignateurs of nam hij deel aan inschrijvingen van de Nederlandsche Handel-Maatschappij. In 1852 deed Salomon Spanjaard de zaak "Fabrijk en den handel van S.J.Spanjaard" over aan de beide eerdergenoemde zoons Jacob en Levie. Op 10 april 1861 konden Salomon Jacob Spanjaard en Sara David van Gelder nog hun 50-jarig huwelijksfeest vieren. Kort daarop, op 22 april 1861, overleed Salomon Jacob Spanjaard in Borne.