Salomon Sitters

Salomon Sitters heeft een groot deel van zijn werkend leven doorgebracht in Leeuwarden waar hij werkzaam was als voorzanger en godsdienstleraar. Hij overleed op hoge leeftijd op dinsdag 18 februari 1936 in de Joodse Invalide in Amsterdam. Hij werd begraven op de joodse begraafplaats van Leeuwarden.

De in zijn tijd bekende godsdienstonderwijzer en voorzanger Salomon Sitters werd op 6 december 1838 in Amsterdam geboren en volgde zijn opleiding aan het Nederlands-Israelietisch Seminarium in zijn geboortestad. Op muzikaal gebied was het de bekende componist A. Berlijn die zijn opleiding in de synagogale muziek verzorgde. Na zijn opleiding te hebben voltooid, begon hij in Amsterdam zijn lange geestelijke loopbaan. Vervolgens werd hij, vermoedelijk omstreeks 1866, bij de joodse gemeente in Enkhuizen aangesteld als chazan. In dat jaar althans zocht de gemeente aldaar blijkens een advertentie in het “Weekblad voor Israelieten” een dergelijke functionaris en het is mogelijk dat het Salomon Sitters was die toen werd verkozen. Zeker is dat Sitters rond 1869-1870 vanuit Enkhuizen naar Monnickendam is gegaan. Daar werd op 6 mei 1870 zijn zoon Herman geboren, de eerste zoon uit zijn huwelijk met Elisabeth Hoffman. Evenals zijn vader zou ook Herman later een bekend voorzanger worden. Na Herman werden nog drie kinderen geboren: Marianna (ca. 1879), Helena (1881), die al na enige maanden overleed, en Clara (1882).
In 1876 treffen we Sitters aan in Tilburg, dan volgt als standplaats Gorinchem (wwar omstreeks 1879 zijn dochter Marianna wordt geboren) en uiteindelijk wordt hij op 20 juni 1880 in Leeuwarden tot voorzanger benoemd waar hij deze functie tot aan zijn pensionering in 1921 veertig jaar lang zou blijven uitoefenen. In 1880 volgde hij tevens de toen net overleden L.Z. Polak op als tweede godsdienstonderwijzer en werd hij daarnaast leraar bij het godsdienstig genootschap Ohavé Tora. Deze gecombineerde functies leveren hem een jaarsalaris op van 1800 gulden, een voor die tijd niet onaanzienlijk bedrag. De bekende joodse historicus Hartog Beem karakteriseert Sitters in zijn geschiedenis van de joden in Leeuwarden als “een man van groot joods weten”. Ook na zijn pensionering bleef Sitters actief en pas op 23 november 1930 nam hij op hoge leeftijd afscheid van de jeugdvereniging “Ets Chajim”, waar hij twintig jaar lang belangeloos als godsdienstonderwijzer had opgetreden.
Een hoogtepunt in zijn carrière was zijn bemoeienis met het 100-jarig jubileum van de synagoge in Leeuwarden in 1905. Datzelfde jaar vierde men ook zijn 25-jarig ambtsjubileum in Leeuwarden en zijn 40-jarig jubileum als voorzanger. Tien jaar later kon, nog altijd in Leeuwarden, zeer groots zijn 50-jarig jubileum als chazan worden gevierd. Van die halve eeuw durende werkzaamheid als voorzanger had hij er 35 in Leeuwarden doorgebracht. Bij gelegenheid van zijn jubileum kreeg Sitters een foto aangeboden van alle leerlingen van de Nederlands-Israelietsche godsdienstschool en kreeg hij als blijvend aandenken tevens een portretfoto aangeboden van zichzelf in vol ornaat. In een tjokvolle synagoge werd een speciale dienst te zijner ere gehouden. In 1924 werd hij Ridder in de Orde van Oranje Nassau. De laatste acht maanden van zijn leven werd hij verpleegd in de Joodse Invalide in Amsterdam waar hij op dinsdag 18 februari 1936 op 97-jatige leeftijd overleed. Onder grote belangstelling werd Salomon Sitters enkele dagen later op de joodse begraafplaats van Leeuwarden begraven.