Leonard Jehoeda Pinkhof

Pinkhof, Leo

De grafisch kunstenaar Leo Pinkhof (1898-1943) bracht een groot deel van zijn leven door in Den Helder. Naast zijn werk als tekenleraar aan de plaatselijke ambachtschool werkte hij als ontwerper en vrij kunstenaar. Daarnaast was hij actief in het culturele en joodse leven van Den Helder. Pinkfof en zijn gezin werden op 23 juli 1943 in Sobibor vermoord.

Op 19 juni 1898 werd in Amsterdam Leo Pinkhof geboren als zoon van de arts Herman Pinkhof en diens vrouw de pianolerares Adèle de Beer. Het vijfde van acht kinderen was Leo en het grote gezin waarin hij opgroeide was niet alleen artistiek en intellectueel maar ook zeer bewust joods. Zo behoorde zijn vader tot de oprichters van de Nederlandse afdeling van de zogenaamde Mizrachie. Deze beweging combineerde een zionistisch streven naar een joodse staat met een orthodox jodendom. Zijn vader was bovendien een autoriteit op het gebied van de Hebreeuwse taal en de joodse religie en uit het gezin kwamen verschillende vooraanstaande figuren voort. De bekende schrijfster Clara Asscher-Pinkhof was een zus van hem en de dichter Sally Pinkhof was zijn broer. Zelf zou Leo een bekend grafisch kunstenaar worden.
Na de lagere school en de 3-jarige hbs doorlopen te hebben, ging Leo Pinkhof in 1915 naar Rijksschool voor Kunstnijverheid. Daarna studeerde hij van 1919 tot 1922 aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam. In 1922 verliet hij de Academie zonder diploma om zich in Den Helder als tekenleraar aan de ambachtsschool te vestigen. Tot zijn gedwongen verhuizing in september 1941 naar Amsterdam zou hij daar blijven wonen en werken. Het was in Den Helder dat hij in 1927 trouwde met Betsy Koekoek met wie hij vier kinderen zou krijgen: zijn dochters Nedivo (1928) en Jiska (1931) en de tweeling Menachamja en Pinkas (1934)
In Den Helder speelde Leo Pinkhof en belangrijke rol in het culturele en joodse leven. Zo was hij medeoprichter van De Noorder Kunstkring en speelde hij een prominente rol als lid van de joodse gemeente. Naast zijn werk als tekenleraar was hij werkzaam als ontwerper en vrij kunstenaar. Zo maakte hij voor de raadszaal van Den Helder een schilderij en ontwierp hij boekenleggers en ex-libris en maakte hij boekillustraties. Zijn vrije werk bestaat vooral uit tekeningen, waaronder portretten, stadsgezichten en landschappen.
Na de Duitse inval werd Pinkhof in november 1940 als jood ontslagen uit zijn functie als tekenleraar. In september 1941 moesten hij en zijn gezin in het kader van de anti-joodse maatregelen noodgedwongen verhuizen naar Amsterdam waar ze aanvankelijk in de Kinderdijkstraat in de Rivierenbuurt gingen wonen. Daarna volgde een gedwongen verhuizing naar de Retiefstraat in Amsterdam-Oost. Aanvankelijk wist het gezin nog uitstel van deportatie te krijgen doordat zij een plaats hadden op de zogenaamde Palestina-lijst. Uiteindelijk kwam hier niets van terecht en werden Pinkhof en zijn gezin via Westerbork naar Sobibor gedeporteerd waar zij op 23 juli 1943 werden vermoord.