Manuel Levy Duarte

Levy Mendes Duarte, Manuel

Levy Mendes do Valle, Immanuel

Manuel Levy Duarte (1631-1714) behoorde tot de rijkste en vooraanstaandste leden van de Portugees-joodse gemeenschap in Amsterdam aan het einde der 17e en het begin der 18e eeuw. De familie Duarte vertrok naar 's-Gravenhage. Daar kocht het echtpaar Duarte een paleis aan de Kneuterdijk.

Het was waarschijnlijk in Amsterdam dat Manuel Levy Duarte, alias Manuel Levy Mendes do Valle, in 1631 het levenslicht zag. Zijn vader, Gabriel Levy, was afkomstig uit Trancoso in Noord-Portugal en zijn moeder, Leonor de Pas, kwam uit Rouen in Noordwest-Frankrijk. Een begaafd student was Manuel Levy en hij sprak vier talen: Portugees, Spaans, Frans en Nederlands. Evenals veel van zijn familieleden kwam hij in de diamanthandel terecht. Zijn broer, David Levy Mendes, werkte als koopman op Curaçao.
In 1660 trouwde Manuel Levy met Constancia Duarte, alias Deborah Abolias. Constancia was de dochter van de Amsterdamse juwelier Manuel Duarte, een broer van Gaspar Duarte. Zoals toen gebruikelijk bij Portugese joden, zette Manuel Levy de naam van zijn vrouw achter zijn eigen naam en noemde zich voortaan Manuel Levy Duarte. Ongeveer een jaar later ging hij tegelijk met een vriend, Jacob Athias, in militaire dienst. Deze Jacob trouwde ook met een dochter van Manuel Duarte, namelijk Gracia Duarte. De twee vrienden zetten samen onder de naam 'Athias en Levy' een diamanthandel op aan de Oude Schans in Amsterdam. De zaak zou tot de dood van Athias in 1690 blijven bestaan.
Manuel Levy maakte in verband met zijn werk verschillende reizen naar Londen. Zijn eerste reis was in 1660. Voorafgaand eraan had hij bij twee in Londen wonende Amsterdamse vrienden, David Gabay en Moise Pereira, informatie ingewonnen over de staat van de diamanthandel aldaar. Zijn tweede reis, in december 1677, werd gefinancierd door Antonio Lopes Suasso, één van de bekendste, en rijkste, koopmannen uit de 17e-eeuwse Republiek. Ook daarna maakte hij verschillende reizen naar Londen en wel in 1678 en twee maal in 1679. Tijdens deze reizen deed Manuel Levy goede zaken. Vaak kocht hij er onbewerkte diamanten uit India en verkocht er parels, bewerkte juwelen en gepolijste (half)edelstenen.
Manuel Levy Duarte en zijn vrouw Constancia kregen in 1665 een dochter Rachel. Deze dochter zou op 19-jarige leeftijd trouwen met de juwelier Abraham Salvador. De reden voor dit huwelijk was het veilig stellen van Rachels financiële positie en had als bijkomend nut de verbetering van de samenwerking tussen de diamanthandel van Athias en Levy en de familie Salvador. Van 1690 tot en met 1696 woonde Manuel Levy Duarte in Antwerpen. Zij waren daar terecht gekomen nadat een neef van Constantia, Diego Duarte, daar was overleden. Manuel was door Diego als zijn executeur-testamentair aangewezen.
Van 1696 tot aan zijn dood in 1714 woonde hij in Den Haag en raakte in deze periode bevriend met Francisco Lopes Suasso, de tweede baron van Avernas le Gras, met wie hij in 1692 een reis naar Londen maakte. In 1698 overleed zijn vrouw Constancia. Nog voor haar dood hadden Manuel en zij ervoor gezorgd dat hun nalatenschap bij de Portugees-joodse Gemeente van Amsterdam zou terecht komen. Op deze manier zijn de bedrijfspapieren en de correspondentie bewaard gebleven. Manuel Levy Duarte overleed in 1714.