David Henriques de Castro

David Henriques de Castro (1826-1898) stamt uit een oud geslacht van Portugese joden. Hij had goede banden met de Portugees-Israelitische Gemeente, zodat hij toegang had tot het archief der PIG. Bij het 200-jarig bestaan schreef hij een "Gedenkboek" (1875). In 1883 verscheen zijn "Keur der Grafstenen".

David Henriques de Castro werd op 22 januari 1826 geboren als tweede zoon van de koopman Mozes Henriques de Castro en Esther Teixeira de Mattos. De familie Henriques de Castro behoorde tot de oudste en meest gegoede Portugees-joodse families in Amsterdam. Zijn bedovergrootvader, eveneens David Henriques de Castro geheten, was afkomstig uit Bayonne en moet zich kort voor 1739 in Amsterdam hebben gevestigd waar hij een handelsfirma opgerichte onder de naam D.H. de Castro en Zoonen. Deze firma werd door zijn nazaten tot ver in de negentiende eeuw voortgezet.
Zijn lagere schoolopleiding moest David Henriques de Castro vanwege een zwakke gezondheid voortijdig afbreken. Hij leerde Spaans en Portugees en kreeg thuis van zijn twee jaar oudere vriend Emanuel Benjamin Asscher lessen wiskunde, Grieks en Latijn. Het was vermoedelijk ook Asscher die hem introduceerde in het joodse studentengenootschap Misceamus Utile Dulce. Dit genootschap was in 1846 door een groepje joodse studenten opgericht met als doel "de vlijtige beoefening der dicht- rede en declameerkunst."
Na zijn huwelijk in 1850 met Jonkvrouw Sara Lopes Suasso de Pinto werd David als parnas actief in de Portugees-joodse gemeente. Hij zette zich ook in voor verschillende filantropische doelen, waaronder het opzetten van een fonds ten behoeve van Portugees-joodse wezen. Verder was hij actief in de Maatschappij tot Nut der Israelieten en tot zijn dood in 1898 was hij voorzitter van de Hoofdcommissie tot de zaken van het Portugees Israelietisch Kerkgenootschap. Uit zijn huwelijk met Sara Lopes Suasso de Pinto werden vijf kinderen geboren. Met zijn vrouw en kinderen bewoonde hij het fraaie pand Nieuwe Herengracht 93. Door zijn grote rijkdom kon hij veel van zijn tijd besteden aan liefhebberijen waaronder in het bijzonder de bestudering van de Portugees-joodse geschiedenis. Zo verscheen in 1875 van zijn hand een boekje ter gelegenheid van het tweehonderdjarig bestaan van de Portugese Synagoge en hield hij zich intensief bezig met de geschiedenis van de Portugees-joodse begraafplaats in Ouderkerk aan de Amstel.
Vooral dat laatste was een omvangrijk project. In 1866 kreeg hij toestemming van het Gemeentebestuur om op het oudste gedeelte van de begraafplaats opgravingen te doen. Door de drassige bodem, vlakbij de Amstel, waren vele grafstenen verzakt of zelfs geheel weggezakt. Hij haalde deze grafstenen omhoog en onderstutte de belangrijkste en mooiste stenen met bakstenen tegen het opnieuw wegzakken. De rest werd opnieuw met aarde bedekt. In totaal zijn door hem 6000 grafstenen en tomben opgegraven en in kaart gezet. De Castro heeft veertien jaar gewerkt aan de restauratie van deze grafstenen. Het resultaat van zijn intensieve onderzoekingen en werkzaamheden legde De Castro vast in het in 1883 gepubliceerde boek "Keur van Grafsteenen op de Nederl. Port. Israel. Begraafplaats te Ouderkerk a/d Amstel". Een boek dat nog steeds geldt als een van de belangrijkste uitgaven over deze begraafplaats.
Ook de begraafplaats in Middelburg had zijn interesse. Hij heeft hier enkele jaren gewoond en onderzoek gedaan. Als oudheidkundige was De Castro lid van het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap. Daarnaast was hij lid van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden en het Zeeuwsche Genootschap der Kunsten en Wetenschappen. Vanwege zijn verdiensten kreeg hij van de Portugese regering een Ridderorde.
David Henriques de Castro was behalve historicus en oudheidkundige ook een belangrijk verzamelaar van judaica en hebraica. Zo kocht hij onder andere items uit de nagelaten verzamelingen van bekende tijdgenoten als Isaac da Costa en Samuel Sarphati. Zijn verzameling stond bij De Castro niet op zichzelf maar diende zijn historische onderzoekingen. Zijn verzameling zou in de loop van de tijd tot een van de meest belangrijke privé-verzamelingen op het gebied van joodse boeken uitgroeien. Nadat hij op 11 oktober 1898 was overleden werd zijn omvangrijke verzameling in het voorjaar van 1899 geveild. Items uit zijn verzameling werden in het voorjaar van 1899 geveild en kwamen terecht bij zo'n 85 individuele personen en daarnaast bij instellingen als bijvoorbeeld het Britisch Museum in Londen, de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag en de Bibliotheca Rosenthaliana in Amsterdam.
Ter nagedachtenis aan David Henriques de Castro en zijn vrouw Sara Lopes Suasso de Pinto maakte de beeldhouwer Joseph Mendes da Costa een monument dat te zien is op de begraafplaats in Ouderkerk aan de Amstel.

Collectie en mediatheek

 [D.H. de Castro]  
Wapenschild met zes stippen. Boven het schild een leeuw op achterpoten
en profil naar links. Onder het schild een tekstlint.
Collectie > Museumstukken > 07907

meer treffers in Collectie > Museumstukken

 Overzichtsfoto  1880 (ca.)
Overzichtsfoto van de Portugese begraafplaats in Ouderkerk aan
de Amstel met David Henriques de Castro, circa 1880.
Collectie > Fotos > 40006049

 Stamboom  1914
Stamboom van de familie Henriques de Castro, beginnend bij
David Henriques de Castro (geboren 1739), 1914.
Collectie > Documenten > 00011963

meer treffers in Collectie > Documenten

 Een veiling aan de Nieuwe Herengracht : de verspreiding van de collectie van David...  1998
Een veiling aan de Nieuwe Herengracht : de verspreiding van
de collectie van David Henriques de Castro Mzn.
Collectie > Literatuur > 12006871

meer treffers in Collectie > Literatuur

 Een honderdjarige joodsche apotheek : de fa. D.H. de Castro te Amsterdam  1931
titel, Een honderdjarige joodsche apotheek : de fa. DH de Castro te Amsterdam. auteur,
Silva Rosa, JS da. maker, Silva Rosa, JS da. bron, De Vrijdagavond, vol. ...
Collectie > Joodse pers > 20008407

meer treffers in Collectie > Joodse pers