Isaac Da Costa

Isaac da Costa (1798-1860) werd in 1798 in Amsterdam geboren. Hij was een bekend Nederlands letterkundige. Onder invloed van Willem Bilderdijk bekeerde hij zich tot het Christendom. Kort na zijn bekering schreef hij "Bezwaren tegen de geest der eeuw". Hij behoorde tot de centrale figuren van de Reveilbeweging.

geboren	1798-01-14 Amsterdam
overleden	1860-04-28 Amsterdam
vader	Costa, Daniel Haim da
moeder	Ricardo, Rebecca (Ribca Israel)
partner	Belmonte, Hanna 1800=1867
huwelijk	1821-07-11 Amsterdam
beroepen	dichter schrijver advocaat

De bekende Nederlandse dichter Isaac da Costa (1798-1860) kwam voort uit een vooraanstaande Portugees-joodse koopmansfamilie. Zijn vader, Daniël Haim da Costa, stamde in rechte lijn af van Joseph da Costa, een jongere broer van de beroemde Uriël. Zijn vader was op 26 februari 1797 getrouwd met Rebecca Ricardo. Al voor zijn huwelijk behoorde Daniël tot de bestuurders van "Ets Haim". Zijn hele leven is hij binnen de Amsterdamse sefardische gemeenschap een vooraanstaande persoonlijkheid geweest. De jonge Isaac ontving dan ook een joodse opvoeding. Hoewel vader Daniël uiterlijk de sefardische gebruiken volgde, was hij niet bepaald orthodox.
De tijd waarin Isaac opgroeide was voor joden niet ongunstig. Sinds de burgerlijke gelijkstelling van 1796 waren de perspectieven voor joden in maatschappelijk opzicht aanmerkelijk verbeterd. Zo kon Isaac da Costa door toedoen van de emancipatie worden opgeleid tot advocaat. Vanaf 1806 bezocht Isaac de Latijnse school. Op 13-jarige leeftijd, in 1811, verliet hij deze school met een oratie over de twaalf werken van Hercules. In hetzelfde jaar werd hij als student ingeschreven aan het Amsterdamse Athenaeum, waar hij onder andere de colleges van professor David Jacop van Lennep volgde. Al snel behoorde hij tot de intieme kring van mensen die wekelijks ten huize van professor Van Lennep bijeenkwamen. Tot deze kring behoorde onder andere ook de bekende schrijver Jacob Geel en de Leidse oriëntalist Hendrik Hamaker.
Vanaf 1816 studeerde Isaac rechten in Leiden, waar hij in 1818 promoveerde. In 1821 volgde een promotie in de letteren en wijsbegeerte. Via Mozes Lemans (1785-1832), van wie Isaac in zijn jonge jaren Hebreeuwse les kreeg, kwam hij in contact met de dichter Willem Bilderdijk. Diens invloed op zijn studenten, waartoe behalve Isaac da Costa ook Abraham Capadose behoorde, was enorm groot. Zowel Capadose als Da Costa bekeerden zich onder invloed van deze reactionaire en romantische dichter tot het Christendom. Da Costa, zijn vrouw en Abraham Capadose lieten zich in 1822 in de Pieterskerk in Leiden dopen. Kort na zijn bekering schreef hij zijn bekende "Bezwaren tegen de Geest der eeuw" (1823). Hierin fulmineerde hij tegen de zijns inziens revolutionaire en 'ongodistische' tendensen van zijn tijd. Hij propageerde in dit werk een terugkeer naar een behoudend orthodox calvinisme. Da Costa behoorde, samen met mensen als Willem Bilderdijk, Willem de Clercq en Abraham Capadose, tot de centrale figuren van de Nederlandse Réveilbeweging. Uit deze beweging is later de Anti-Revolutionaire Partij voortgekomen.
Ondanks zijn bekering tot het christendom bleef Da Costa zijn hele leven interesse houden voor het jodendom. Zo publiceerde hij in 1836 een tweetal artikelen over de joden in Spanje en Portugal. In 1848 gevolgd door "Israel en de volken", waarin hij de geschiedenis van de joden beschrijft vanaf bijbelse tijden tot het midden van de 19e eeuw. Da Costa overleed in de nacht van zaterdag 28 april op zondag 29 april 1860 overleed in zijn geboortestad Amsterdam.

Collectie en mediatheek

Brief 1817-08
Brief van Isaac da Costa in Amsterdam aan zijn vriend Rehuel Lobatto in
Brussel met aan het einde een gedicht voor Lobatto, 1817.
Collectie > Documenten > 00009800

Israel en de volken : overzicht van de geschiedenis der joden tot op onzen tijd 1873
Israel en de volken : overzicht van de geschiedenis der joden tot op onzen tijd.
Collectie > Literatuur > 11502466

Adellijke geslachten onder de Israelieten 1873
Adellijke geslachten onder de Israelieten.
Collectie > Literatuur > 12010968