Schiedam
In 1786 gaf de stadsraad van Schiedam aan joden uit Den Haag
toestemming zich in de plaats te vestigen. Een jaar later werd hun
een begraafplaats
toegewezen op het terrein van de Burcht van Mathenesse. In 1821
verkreeg Schiedam een onafhankelijke status binnen het NIK.
In de negentiende eeuw groeide de joodse gemeente gestaag. Het
hoogste ledental werd aan het eind van de eeuw bereikt.
Aanvankelijk was de synagoge gevestigd in een
verbouwd huis aan het Broersveld. In 1826 verhuisde de synagoge
naar een zaal van het Wachthuis, op de hoek van de Grote Markt en
de Hoogstraat. Dertig jaar later werd een nieuwe synagoge gebouwd
aan het Raam, die in 1859 ingewijd werd. Het gebouw is tot 1910 in
gebruik geweest en werd in 1915 definitief gesloten en
verkocht.
In het
midden van de negentiende eeuw was er in Schiedam een kleine joodse
school, die in het begin van de twintigste eeuw snel in
leerlingental afnam. In 1867 werd een vereniging voor de beoefening
van joodse wetenschap en godsdienstonderwijs opgericht.
Het kerkbestuur van de joodse gemeente Schiedam bestond uit drie
leden.
In 1930 werd bij de Poldervaart een Nieuwe Algemene Begraafplaats
aangelegd, met eveneens een joods gedeelte. Deze begraafplaats werd
kort na de oorlog geruimd.
Aan de vooravond van de Duitse bezetting nam het aantal joodse
inwoners, zowel Nederlanders als Duitse vluchtelingen, in Schiedam
aanzienlijk toe. Tijdens de bezetting is het overgrote deel van de
Schiedamse joden gedeporteerd en vermoord.
De joodse gemeente Schiedam is in 1948 opgeheven en bij die van Rotterdam
gevoegd. Bij de ruiming van de oude begraafplaats bij de Burcht van
Mathenesse in 1962, zijn de graven overgebracht naar de joodse
begraafplaats aan het Toepad te Rotterdam.
De synagoge is in 1987 gesloopt.
Aantal joden in Schiedam en omgeving:
| 1809 | 65 |
| 1840 | 43 |
| 1869 | 123 |
| 1899 | 84 |
| 1930 | 74 |
Collectie en mediatheek
Asbak
object, asbak. maker, onbekend (T). materiaal, metaal & zilver. hoogte, 3.4. breedte,
10.5. diepte, ø 8.0. collectie, Joods Historisch Museum, collectie Jaap van ...
Collectie > Museumstukken > 07653
Meesters der europese naieven.
1970
19 vlakjes in verschillende kleuren op zwarte ondergrond.
(kleurenstaalkaart?). Tekst in witte letters.
Collectie > Museumstukken > 02108
Dossier
Dossiers (158) van de Commissie voor Oorlogsschade mbt 155 joodse
gemeentes (Amsterdam en mediene), 1945-1950.
Collectie > Documenten > B0005954
meer treffers in Collectie > Documenten
Portretfoto
1955 (ca.)
Joop Walvis achter zijn orgel, circa 1955.
Collectie > Fotos > 40011629
meer treffers in Collectie > Fotos
[Binnenlandse berichten (2)]: 's Gravenhage
1902
Verslag van drie vergaderingen : de heer JH Kann werd herkozen tot lid van de Centrale
Commissie./ Vergadering van het synagogaal ressort 's Gravenhage./ Laatste ...
Collectie > Joodse pers > 20050938
meer treffers in Collectie > Joodse pers
Joodse begraafplaats
1985
Joodse begraafplaats.
Collectie > Literatuur > 11000226
