Delft

Bij de verplichte naamsaanneming in 1811 werd in Delft een vijftal joodse families ingeschreven. Aanvankelijk kwamen zij voor hun gebedsdiensten in een privé-woning bijeen. Na de officiële oprichting van een joodse gemeente in 1821 werden de diensten in een woning in de Pepersteeg gehouden. Toen de gemeente bleef groeien werd er in 1847 een kamer gehuurd in de Choorstraat. In augustus 1862 werd aan de Koornmarkt een nieuwe synagoge ingewijd.

Groepsfoto van Delftse studenten onder wie de kunstenaar Bob Hanf, ca. 1920Vanaf 1840 had de joodse gemeente de beschikking over een eigen begraafplaats bij de huidige Vondelstraat en de Geertruyt van Oostenstraat. Een begrafenisgenootschap droeg zorg voor de begrafenissen, daarnaast was er een armbestuur. Een kleine joodse school bood onderwijs aan de kinderen. De rituele voorwerpen en het interieur van de synagoge werden onderhouden door een vrouwengenootschap.
Een aanvankelijke aanvraag tot opheffing van de joodse gemeente van Delft in 1927 werd ongedaan gemaakt.

Gedurende de Duitse bezetting werd het overgrote deel van de Delftse joden gedeporteerd en vermoord. Dit ondanks het feit dat Delft en met name de Technische Hogeschool één van de eerste centra van verzet tegen de anti-joodse maatregelen van de Duitsers was. De synagoge is bewaard gebleven, het interieur is verdwenen.

Ontwerptekeningen van de voorgevel van de synagoge in Delft, 1862 (RDMZ)

In 1952 werd het synagogegebouw verkocht aan de gemeente Delft, tien jaar later werd de joodse gemeente opgeven en bij die van Den Haag gevoegd.
De begraafplaats wordt tegenwoordig door de burgerlijke gemeente Delft onderhouden.

De synagoge staat op de monumentenlijst en is in 1974 gerestaureerd. Daarna kreeg het gebouw een culturele bestemming. Sinds 1996 is het pand officieel weer in bezit van de stichting Behoud Synagoge Delft, die zorg heeft gedragen voor een grondige renovatie. Op 18 september 2003 werd de Delftse synagoge aan de Koornmarkt 12 officieel heropend. Vanaf dat moment vinden er ook weer diverse Joodse en culturele evenementen in de synagoge plaats.

De joodse studentenvereniging te Delft heeft een eigen ontmoetingscentrum met een bibliotheek en een koosjere mensa.

Aantal joden in Delft en omgeving:

1809 41
1840 83
1869 190
1899 96
1930 46


Collectie en mediatheek

 Dossier  
Dossiers (158) van de Commissie voor Oorlogsschade mbt 155 joodse
gemeentes (Amsterdam en mediene), 1945-1950.
Collectie > Documenten > 00005954

meer treffers in Collectie > Documenten

 Groepsfoto  1921
Eerste lustrum Ned. Zionistische Studentenorganisatie, november 1921.
Collectie > Fotos > 40000074

meer treffers in Collectie > Fotos

 [Stadsgezicht te Delft]  1918-1921
Gezicht op enkele huizen en fabrieksschoorstenen. links enkele electriciteitspalen
en rechts onder een stationsgebouwtje met de naam Delft in de topgevel (Delft ...
Collectie > Museumstukken > 06741

meer treffers in Collectie > Museumstukken

 [Binnenland] : Benoemingen  
Benoemingen door de Permanente Commissie in diverse schoolbesturen.
Collectie > Joodse pers > 20031865

meer treffers in Collectie > Joodse pers

 Alle mensen joden  2010
Alle mensen joden.
Collectie > Literatuur > 12015609

meer treffers in Collectie > Literatuur

 De Bezetting [9] : Lente '43: Nederland Staakt  
Deel 9 van een 21-delige documentaire over Nederland tijdens de tweede wereldoorlog.
Ditmaal over de stakingen in het voorjaar van 1943, over studentenverzet (Corellistraat ...
Collectie > Audiovisueel > 40000419

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl