Zierikzee

Vanaf het einde van de achttiende eeuw hield een kleine groep joden synagogediensten in een privé-woning aan de Oude Haven te Zierikzee. In het begin van de negentiende eeuw ontstond er een joodse gemeente en in 1825 vond de inwijding plaats van de synagoge aan de Meelstraat.
Dit gebouw werd in 1888 opgeknapt en heeft daarna tot 1920 als synagoge dienst gedaan. Tegenwoordig is het een woonhuis, maar een windvaan op het dak, in de vorm van een leeuw die een davidster vasthoudt, herinnert aan de vorige bestemming.

Naast een kerkbestuur was er in Zierikzee een begrafenisgenootschap. In 1799 werd een joodse begraafplaats gelegen aan de Grachtweg in gebruik genomen. De kinderen van de gemeenteleden kregen godsdienstonderwijs.

De joden van Zierikzee waren voornamelijk werkzaam in de handel en nijverheid. In de negentiende eeuw vestigde de fabrikantenfamilie Salomonson uit Almelo een katoenweverij in Zierikzee en trok daarmee joodse arbeiders naar de plaats.

Door het geringe aantal leerlingen moest de joodse school al in 1860 gesloten worden. Vanaf 1913 werden er door het teruglopen van het aantal gemeenteleden alleen nog op de feestdagen synagogediensten gehouden. De joodse gemeente van Zierikzee werd in 1922 bij die van Middelburg gevoegd.

Gedurende de Duitse bezetting zijn vrijwel alle joodse inwoners van Zierikzee naar Amsterdam overgebracht. Vandaar werden zij naar de kampen in Polen gedeporteerd en daar omgebracht.

Tegenwoordig wonen er nog enkele joodse gezinnen in Zierikzee. De begraafplaats wordt onderhouden door de plaatselijke overheid. Dicht bij de begraafplaats, op de hoek van de Grachtweg en de Caustraat, staat een zuil ter nagedachtenis aan de gedeporteerde en vermoorde joodse inwoners van Zierikzee.

Aantal joden in Zierikzee:

1809	31
1840	58
1869	51
1899	28
1930	25

---

Collectie en mediatheek

 Parochet  1875
Rood fluwelen voorhang met hebreeuwse opschriften, Torakroon en in het midden een
door goudband afgezet motief van een vaandel met aan weerszijden afhangende kwasten ...
Collectie > Museumstukken > 02253

 Dossier  
Dossiers (158) van de Commissie voor Oorlogsschade mbt 155 joodse
gemeentes (Amsterdam en mediene), 1945-1950.
Collectie > Documenten > B0005954

meer treffers in Collectie > Documenten

 Portretfoto  1940-1944
Portretfoto's (3) van Clara Labzowski, ca. 1940-1944.
Collectie > Fotos > 40013009

meer treffers in Collectie > Fotos

 [Binnenlandse berichten] : Amsterdam  1874
Vervolg jaarverslag permanente commissie 1873-1874.
Collectie > Joodse pers > 20022555

meer treffers in Collectie > Joodse pers

 De archieven van de Nederlandsche Israelietische Gemeenten te Goes en te Zierikzee  s.a.
De archieven van de Nederlandsche Israelietische Gemeenten te Goes en te Zierikzee.
Collectie > Literatuur > 11000011

 Hier is verborgen ...  1983
Hier is verborgen ...
Collectie > Literatuur > 11000089

 [interview met Clara Zilverberg-Labzowski]  2009
Clara Labzowski groeide op in een behoudend gezin, in Zierikzee. Na de oorlog trouwt
ze en vestigt zich in Hengelo. De joodse kring in het Oosten van het land telt ...
Collectie > Audiovisueel > 40002113