Hasselt
Ondanks een keizerlijk besluit van 1546 waarin het joden
verboden werd zich in de Spaanse Nederlanden te vestigen, kregen
twee joodse artsen in 1563 toestemming zich met hun gezinnen in
Hasselt te vestigen. Hun verblijf is van korte duur geweest, zij
zijn waarschijnlijk al weer in 1570 vertrokken. Ook in het midden
van de zeventiende eeuw moet er een jood in Hasselt gewoond hebben,
gezien het feit dat hij in een proces betrokken was.
In 1720 biedt het stadsbestuur van Hasselt Portugese joden vrije
vestiging aan, in de hoop hiermee de handel te stimuleren. Op dat
aanbod wordt niet in gegaan, maar wel vestigen zich er korte tijd
later Hoogduitse joden. Zo
werd in de laatste drie decennia van de achttiende eeuw de Bank van
Lening door een jood gepacht.
In 1774
kregen de joden van Hasselt van de stadsraad een stuk land buiten
de Veenepoort om daar hun doden te begraven. Na de verwoesting van
deze begraafplaats bij
een overstroming in 1825 werd een nieuwe dodenakker ingericht
achter het Van Stolkpark aan het Bolwerk.
In 1802 werd een synagoge aan de
Ridderstraat ingewijd. De joodse gemeenschap van Hasselt was arm,
rond 1813 waren de meeste gezinshoofden werkzaam als slachter of
als handelaar. Tussen 1820 en 1835 was de economische toestand van
de joodse gemeente van Hasselt zo slecht, dat deze haar
zelfstandigheid verloor. Eind jaren dertig vindt een korte opleving
plaats en wordt de synagoge opgeknapt. In 1853 vervalt de
zelfstandigheid van de gemeente opnieuw, maar twintig jaar later
herkrijgt Hasselt de zelfstandige status.
Tot aan de Tweede Wereldoorlog blijft Hasselt bestaan als een
kleine joodse gemeente. Er waren twee genootschappen actief: een
begrafenisgenootschap en een vrouwengenootschap voor het onderhoud
van de synagoge.
Gedurende de bezettingsjaren is het overgrote deel van de joodse
inwoners van Hasselt gedeporteerd en vermoord. Een enkeling kon
onderduiken. Het synagogegebouw is verloren gegaan, de Torarollen, rituele
voorwerpen en het meubilair eveneens. In 1947 is de joodse gemeente
Hasselt opgeheven en bij die van Zwolle gevoegd. De begraafplaats
wordt tegenwoordig onderhouden door de plaatselijke autoriteiten.
Een Hebreeuwse inscriptie op het oorlogsmonument herinnert aan de
vermoorde plaatsgenoten.
Aantal joden in Hasselt:
| 1795 | 47 |
| 1809 | 42 |
| 1840 | 40 |
| 1869 | 36 |
| 1899 | 35 |
| 1930 | 7 |
Collectie en mediatheek
DE GROOTE DOORBRAAK IN DEN MUUR OF STEENEN BEER, BIJ HET JODEN KERKHOF BUITEN HASSELT,...
1725 (ca.)
Dijkdoorbraak met woeste watermassa waarin drenkelingen en voorbij drijvend huisraad
te zien is. Langs de kant op de voorgrond staan volwassenen en kinderen hulpeloos ...
Collectie > Museumstukken > 07419
Dossier
Dossiers (158) van de Commissie voor Oorlogsschade mbt 155 joodse
gemeentes (Amsterdam en mediene), 1945-1950.
Collectie > Documenten > 00005954
meer treffers in Collectie > Documenten
Portretfoto
1942
Simon van Hasselt en dochter, met jodensterren, op de Vismarkt in Groningen, 1942.
Collectie > Fotos > 40000202
meer treffers in Collectie > Fotos
[Binnenlandse berichten (2)]: 's Gravenhage
1902
Verslag van drie vergaderingen : de heer JH Kann werd herkozen tot lid van de Centrale
Commissie./ Vergadering van het synagogaal ressort 's Gravenhage./ Laatste ...
Collectie > Joodse pers > 20050938
meer treffers in Collectie > Joodse pers
De joodse gemeenten in de kop van Overijssel
1981
De joodse gemeenten in de kop van Overijssel.
Collectie > Literatuur > 11500270
