Denekamp

De geschiedenis van de joden in Denekamp gaat terug tot het begin van de achttiende eeuw; bronnen maken melding van een joodse inwoner in 1720.

De joden uit Denekamp vormden samen met die van Ootmarsum één gemeente, die bij de indeling van 1821 de status van Bijkerk kreeg. De officiële synagoge stond in Ootmarsum, maar ook in Denekamp werden in een woonhuis godsdienstoefeningen gehouden.
Prentbriefkaart van de Vledderstraat te Denekamp met links de synagoge, ca. 1920

Aanvankelijk werd gebruik gemaakt van de begraafplaats aan de Almelose Straatweg in Ootmarsum, vanaf het begin van de negentiende eeuw werd begraven in Denekamp, op een begraafplaats aan de toenmalige Grave Es (nu de Knik). Deze begraafplaats is tot 1890 in gebruik geweest en werd toen vervangen door een andere, eveneens aan de Knik (bij de Lattroperstraat) gelegen. Deze laatste begraafplaats werd tot 1939 gebruikt.

De joodse gemeenschap van Denekamp bleef in de loop van de negentiende eeuw gestaag groeien, maar toch was er geen ritueel bad en geen godsdienstschool.
Vanaf 1906 hoorde de joodse gemeente van Denekamp officieel bij Oldenzaal, maar zij bleef zelfstandig functioneren. Na de opheffing van de joodse gemeente van Oldenzaal in 1913 werd Denekamp als zelfstandige joodse gemeente erkend. In dat jaar werd er dan ook een synagoge gebouwd.

Gedurende de Duitse bezetting zijn vrijwel alle Denekampse joden via Westerbork naar het Oosten gedeporteerd en daar vermoord.

Na de oorlog is de synagoge afgebroken. De gevelsteen met de Hebreeuwse inscriptie werd in de muur van de nabij gelegen Mariakapel ingemetseld. In mei 1988 is op de plek aan de Vledderstraat waar de synagoge stond een monument onthuld ter herinnering aan de joodse gemeenschap in Denekamp.

De joodse begraafplaatsen worden onderhouden door de plaatselijke autoriteiten. De grafstenen op de begraafplaats in Denekap werden geïnventariseerd in het Stenen Archief.

Aantal joden in Denekamp:

1748 21
1809 52
1869 63
1899 72
1930 54


Collectie en mediatheek

 [Naamlijst Centraal Israelietisch Weeshuis Utrecht, stichters]  1913 (ca.)
Naamlijst in gouden letters op zwart bord; ingelijst in houten lijst met gedecoreerde
rand met bloemdecoraties in de hoeken en in het midden.
Collectie > Museumstukken > 06742-08

meer treffers in Collectie > Museumstukken

 Dossier  
Dossiers (158) van de Commissie voor Oorlogsschade mbt 155 joodse
gemeentes (Amsterdam en mediene), 1945-1950.
Collectie > Documenten > 00005954

meer treffers in Collectie > Documenten

 Portretfoto  1935 (ca.)
Dubbelportret met Paul Denekamp en Tinnie vd Heijden, circa 1935.
Collectie > Fotos > 40000773

meer treffers in Collectie > Fotos

 Advertentiën : [Familieberichten]  1895
Namen voorkomende in de familieberichten in dit nummer.
Collectie > Joodse pers > 20039584

meer treffers in Collectie > Joodse pers

 Telling Denekamp 1748 ; Telling Denekamp 1795 ; Oudste begraafplaats Denekamp, 1817...  s.a.
Telling Denekamp 1748 ; Telling Denekamp 1795 ; Oudste begraafplaats Denekamp,
1817-1899 ; Nieuwe begraafplaats Denekamp, 1906-1936.
Collectie > Literatuur > 11509089

meer treffers in Collectie > Literatuur

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl