De geschiedenis van de joden in Denekamp gaat terug tot het begin van de achttiende eeuw; bronnen maken melding van een joodse inwoner in 1720.
De joden uit Denekamp vormden samen met die van Ootmarsum één
gemeente, die bij de indeling van 1821 de status van Bijkerk kreeg. De officiële
synagoge stond in
Ootmarsum, maar ook in Denekamp werden in een woonhuis godsdienstoefeningen
gehouden.
Aanvankelijk werd gebruik gemaakt van de begraafplaats aan de Almelose Straatweg in Ootmarsum, vanaf het begin van de negentiende eeuw werd begraven in Denekamp, op een begraafplaats aan de toenmalige Grave Es (nu de Knik). Deze begraafplaats is tot 1890 in gebruik geweest en werd toen vervangen door een andere, eveneens aan de Knik (bij de Lattroperstraat) gelegen. Deze laatste begraafplaats werd tot 1939 gebruikt.
De joodse gemeenschap van Denekamp bleef in de loop van de
negentiende eeuw gestaag groeien, maar toch was er geen ritueel bad en geen
godsdienstschool.
Vanaf 1906 hoorde de joodse gemeente van Denekamp officieel bij Oldenzaal, maar
zij bleef zelfstandig functioneren. Na de opheffing van de joodse
gemeente van Oldenzaal in 1913 werd Denekamp als zelfstandige
joodse gemeente erkend. In dat jaar werd er dan ook een synagoge
gebouwd.
Gedurende de Duitse bezetting zijn vrijwel alle Denekampse joden via Westerbork naar het Oosten gedeporteerd en daar vermoord.
Na de oorlog is de synagoge afgebroken. De gevelsteen met de Hebreeuwse inscriptie werd in de muur van de nabij gelegen Mariakapel ingemetseld. In mei 1988 is op de plek aan de Vledderstraat waar de synagoge stond een monument onthuld ter herinnering aan de joodse gemeenschap in Denekamp.
De joodse begraafplaatsen worden onderhouden door de
plaatselijke autoriteiten. De grafstenen op de begraafplaats in
Denekap werden geïnventariseerd in het Stenen Archief.
Aantal joden in Denekamp:
| 1748 | 21 |
| 1809 | 52 |
| 1869 | 63 |
| 1899 | 72 |
| 1930 | 54 |
[Naamlijst Centraal Israelietisch Weeshuis Utrecht, stichters]
1913 (ca.)
Naamlijst in gouden letters op zwart bord; ingelijst in houten lijst met gedecoreerde
rand met bloemdecoraties in de hoeken en in het midden.
Collectie > Museumstukken > 06742-08
meer treffers in Collectie > Museumstukken
Dossier
Dossiers (158) van de Commissie voor Oorlogsschade mbt 155 joodse
gemeentes (Amsterdam en mediene), 1945-1950.
Collectie > Documenten > 00005954
meer treffers in Collectie > Documenten
Portretfoto
1935 (ca.)
Dubbelportret met Paul Denekamp en Elkan de Jong, circa 1935.
Collectie > Fotos > 40000780
meer treffers in Collectie > Fotos
Advertentiën : [Familieberichten]
1895
Namen voorkomende in de familieberichten in dit nummer.
Collectie > Joodse pers > 20039584
meer treffers in Collectie > Joodse pers
Gedenkboekje over de Joodse gemeenschap
2008
Gedenkboekje over de Joodse gemeenschap.
Collectie > Literatuur > 12014477