Delden

Net als in andere plaatsen dicht bij de oostelijke grens vestigden zich in Delden al vroeg uit Duitsland afkomstige joden. Zowel in 1695 als in 1710 worden namen van joden vermeld in gerechtelijke stukken. Het aantal joodse inwoners van Delden is altijd betrekkelijk klein gebleven.

Portretfoto van de weduwe Jacobs te Delden, 1913 (uit: De Joodsche Prins)In 1838 werd Delden als een zelfstandige joodse gemeente erkend. De gemeente had een eigen synagoge, gebouwd in 1760, en twee begraafplaatsen.

De oudste begraafplaats bevindt zich op het landgoed Twickel achter Huize 't Eysink aan de Hengelosestraat en is sinds 1786 niet meer in gebruik. De oudste grafsteen dateert uit 1764. De andere begraafplaats, De Plaai, ligt aan de Flierweg en staat sinds 1970 op de monumentenlijst. Beide begraafplaatsen worden tegenwoordig onderhouden door de plaatselijke autoriteiten.

Tijdens de Duitse bezetting werd het merendeel van de Deldense joden gedeporteerd en vermoord. Na de oorlog is de synagoge verkocht en, na een tijdje gediend te hebben als opslagplaats, afgebroken. Een gevelsteen van het gebouw wordt bewaard in het Rijksmuseum Twente te Enschede.

Brief van de Hofmaarschalk van koning Willem III met betrekking tot een bestelling bij slachter de Leeuw in Delden, 1863In 1947 werd de joodse gemeente van Delden opgeheven en aanvankelijk bij die van Enschede gevoegd, maar sinds 1974 behoort ze bij Hengelo.

Aantal joden in Delden:

1748 20
1809 26
1840 68
1869 55
1899 50
1930 35


Collectie en mediatheek

 Dossier  
Dossiers (158) van de Commissie voor Oorlogsschade mbt 155 joodse
gemeentes (Amsterdam en mediene), 1945-1950.
Collectie > Documenten > 00005954

meer treffers in Collectie > Documenten

 Fotoalbum  1936
Fotoalbum met vakantie- en privéfoto's (101) van verpleegster H. Salomons,
en foto's (55) van het Ned. Isr. Ziekenhuis NIZ, 1936-1959.
Collectie > Fotos > 40000399

meer treffers in Collectie > Fotos

 [geen titel]  1917
titel, [geen titel]. bron, Nieuw Isr. Weekblad, vol. 52(1917), nr. 40, p. 5. materiaal,
bericht. trefwoorden, Delden voorzanger Petzon, S. Zevenaar. ...
Collectie > Joodse pers > 20000640

meer treffers in Collectie > Joodse pers

 Wat bleef was hun muziek  2007
Wat bleef was hun muziek.
Collectie > Literatuur > 12013109

meer treffers in Collectie > Literatuur

 Henriëtte Bosmans & Lex van Delden : twee prominente figuren in het naoorlogse...  2002
Een twaalftal muziekstukken van Henriëtte Bosmans (1895-1952) en Lex van Delden
(1919-1988), twee componisten wier levens in de naoorlogse jaren nauw verweven raakten ...
Collectie > Audiovisueel > 20000584

 Lex van Delden : orchestral works  1993
Composities van de als Alexander Zwaap geboren
autodidact Lex van Delden (1919 - 1988).
Collectie > Audiovisueel > 20000567

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl