Edam
De
eerste joodse vestiging in Edam dateert uit 1641, maar was van
korte duur. Pas in 1722 kreeg opnieuw een jood er een
verblijfsvergunning. Aanvankelijk bleef het aantal joodse inwoners
van Edam beperkt, maar vanaf het einde van de achttiende eeuw
is er sprake van een groeiende joodse gemeenschap.
Tot 1791 werden in verschillende huizen godsdienstoefeningen
gehouden. In augustus van dat jaar werd een achtervertrek op het
Noorderachterom omgebouwd tot synagoge.
De joodse begraafplaats
werd in 1793 ingericht en ligt aan de rand van de stad aan het
Oorgat, bij de voormalige Oosterpoort.
In 1821 werd de joodse gemeente Edam als ringsynagoge erkend. Aan de
Grote Kerkstraat waren vanaf 1845 een kerkelijk badhuis en een
schoollokaal gevestigd. Het schooltje heeft tot 1880 bestaan.
Behalve het kerkbestuur was er in Edam ook een armbestuur.
In de
loop van de negentiende eeuw nam het aantal joodse inwoners van de
plaats af. De joodse gemeente van Edam werd in 1886 ontbonden en
bij die van Monnickendam gevoegd. In 1967 werd
tegenover de begraafplaats aan het Oorgat een joods monument
geplaatst. Het rituele
bad werd bij opgravingen in 1976 bij toeval ontdekt.
Op 2 mei 2002 werd op de joodse begraafplaats een gedenksteen
onthuld met de namen, geboortedata en sterfdata van de joodse
oorlogsslachtoffers uit Edam erin gebeiteld. De grafstenen op deze
begraafplaats zijn geïnventariseerd in het Stenen Archief.
Aantal joden in Edam:
| 1809 | 84 |
| 1840 | 91 |
| 1869 | 66 |
| 1899 | 13 |
| 1930 | 2 |
Collectie en mediatheek
Schild
1843
object, schild. maker, anoniem. materiaal, koper. datering, 1843. plaats, Edam &
Nederland. hoogte, 13.0. breedte, 9.0. diepte, 1.5. collectie, Joods Historisch ...
Collectie > Museumstukken > 00800
meer treffers in Collectie > Museumstukken
Dossier
Dossiers (158) van de Commissie voor Oorlogsschade mbt 155 joodse
gemeentes (Amsterdam en mediene), 1945-1950.
Collectie > Documenten > 00005954
[geen titel]
1886
titel, [geen titel]. bron, Centr. Blad voor Israelieten, vol. 2(1886), nr. 2, p. ..
materiaal, bericht. trefwoorden, Edam. signatuur, micro-fiche.
Collectie > Joodse pers > 20000920
meer treffers in Collectie > Joodse pers
Joodse elfstedenroute : een toeristische tocht langs joods cultureel erfgoed in Noord...
2002
Joodse elfstedenroute : een toeristische tocht langs joods cultureel erfgoed in
Noord-Holland = a Jewish heritage tour past eleven different towns and villages ...
Collectie > Literatuur > 12009354
