Valkenburg
Reeds in de twintiger jaren van de achttiende eeuw hebben zich
in Valkenburg enige joden gevestigd. In de loop van de eeuw nam het
aantal joden toe en in 1792 kochten leden van de joodse gemeente
een begraafplaats langs
de Dwingelweg bij de Berkelpoort. Deze begraafplaats bestaat nog
steeds en ligt tussen de tegenwoordige Daalhemerweg en de Van
Meijlandstraat. Vanaf 1796 werden er in een gehuurd huis aan de
Beekstraat synagogediensten gehouden.
Vanaf
het begin van de negentiende eeuw liep het aantal joodse inwoners
van Valkenburg terug, zodat de gemeente bij de indeling van het Nederlands Isralitisch
Kerkgenootschap in 1821 onder de bijkerk Meerssen kwam te vallen. In de
tweede helft van de negentiende eeuw trad er herstel in, waarna
Valkenburg in 1901 als een zelfstandige joodse gemeente erkend
werd.
De synagogediensten
werden gehouden in een gehuurde kamer, aanvankelijk op de hoek van
de Passage, later op twee adressen aan de Lindenlaan. In de
gemeente Schimmert lag een joodse begraafplaats, die aan één
familie toebehoorde. In 1925 werd de achterzijde van de Algemene
Begraafplaats op de Cauberg als nieuwe joodse begraafplaats in
gebruik genomen.
Omdat Valkenburg vlakbij de Duitse grens ligt, kwamen er in de
dertiger jaren van de twintigste eeuw relatief veel
vluchtelingen uit Duitsland naar Valkenburg. Tijdens de bezetting
werd meer dan de helft van de joodse inwoners van de plaats
gedeporteerd en vermoord. De Torarollen en de rituele
voorwerpen waren veiligheidshalve naar Amsterdam overgebracht, maar
zijn daar verloren gegaan.
Na de oorlog zijn slechts enkele joden naar Valkenburg
teruggekeerd. De joodse gemeente is opgeheven en in 1964 bij die
van Maastricht gevoegd. Op de
begraafplaats aan de Cauberg is in 1955 een gedenksteen onthuld ter
nagedachtenis van de joodse slachtoffers van de Duitse terreur. De
beide joodse begraafplaatsen worden tegenwoordig onderhouden door
de plaatselijke overheid.
Aantal joden in Valkenburg en omgeving:
| 1809 | 10 |
| 1840 | 18 |
| 1869 | 7 |
| 1899 | 22 |
| 1930 | 48 |
| 1951 | 10 |
Collectie en mediatheek
Dossier
Dossiers (158) van de Commissie voor Oorlogsschade mbt 155 joodse
gemeentes (Amsterdam en mediene), 1945-1950.
Collectie > Documenten > 00005954
Dossier
1940-1945
Dossier met documenten mbt mevr. Grete Cohen, 1940-1945.
Collectie > Documenten > 00002569
Esterrol
onbekend
het verhaal Esther.
Collectie > Museumstukken > 09997
meer treffers in Collectie > Museumstukken
Prentbriefkaart
1908 (ca.)
Prentbriefkaart van de Lindelaan in Valkenburg met kosjer
Hotel-Restaurant Soesman in Valkenburg, circa 1908.
Collectie > Fotos > 40006191
meer treffers in Collectie > Fotos
Jaarlijksche Vergadering der Centrale Commissie tot de Algemeene Zaken van het Ned. Isr...
Verslag van de jaarvergadering van de Centrale Commissie tot de Alg. Zaken van het
Ned. Isr. Kerkgenootschap. Dit verslag is geschreven door een journalist van ...
Collectie > Joodse pers > 20059580
meer treffers in Collectie > Joodse pers
Marken of Valkenburg : de werf Valkestein
1987
Marken of Valkenburg : de werf Valkestein.
Collectie > Literatuur > 11000357
