Beek
Rond het einde van de zeventiende eeuw vestigden de eerste joodse inwoners zich in Beek en de omliggende gemeenten. Hun namen worden genoemd in verband met bendevorming en processen. Omstreeks 1740 woonden er drie joodse gezinnen in Beek, tegen het einde van achttiende eeuw is dit aantal tot twaalf toegenomen. Godsdienstoefeningen werden in die tijd in huissynagogen gehouden.
De eerste joodse begraafplaats in Beek, aan de huidige Putbroekerweg, werd rond 1850 in gebruik genomen. De oudste grafsteen dateert van 1851. Een begraafplaats van recentere datum bevindt zich aan het Kloosterpad te Urmond. De enige daar nog zichtbare zerk draagt het jaartal 1892. De joodse gemeenschap van Urmond is nooit zelfstandig geweest.
In 1828 kreeg Beek de status van zelfstandige joodse gemeente met de rang van bijkerk. De eerste echte synagoge werd in 1866 ingewijd en lag aan de Molenstraat. Vanwege het geringe aantal joodse inwoners was er van geregeld godsdienstonderwijs geen sprake. De meeste joden waren werkzaam als slager of in de veehandel.
Van het twintigtal joden dat aan het begin van de Duitse
bezetting in Beek woonde hebben zich twaalf het leven weten te
redden door onder te duiken. De overigen zijn gedeporteerd en in de
concentratiekampen omgekomen.
De joodse gemeente van Beek is na de oorlog niet weer opgericht en
is in 1954 samengevoegd met die van Maastricht. De synagoge is aan de gemeente
Beek verkocht en later afgebroken.
In Beek bevindt zich een monument op de joodse begraafplaats en een monument in het centrum, die herinneren aan de joodse slachtoffers uit Beek. De plaatselijke overheid draagt zorg voor het onderhoud van de joodse begraafplaats.
Aantal joden in Beek en omgeving:
| 1809 | 33 |
| 1840 | 34 |
| 1869 | 53 |
| 1899 | 26 |
| 1930 | 20 |
| 1951 | 26 |
Collectie en mediatheek
Herinneringsblad
1906
Typografie in kader van gestileerde bloemvormen waaronder vier kolommen
van negen rijen met in elk vakje een handtekening.
Collectie > Museumstukken > 08739
Dossier
Dossiers (158) van de Commissie voor Oorlogsschade mbt 155 joodse
gemeentes (Amsterdam en mediene), 1945-1950.
Collectie > Documenten > 00005954
Overzichtsfoto
1985
Voormalige synagoge te Beek, 1985.
Collectie > Fotos > 40002853
Overzichtsfoto
1985
Straatnaambordje, Jodenstraat, te Beek, 1985.
Collectie > Fotos > 40002851
Van onzen Eindhovenschen Correspondent.
Verslag van een bijeenkomst met als doel de verkiezing van een opperrabbijn voor
het gecombineerde ressort Noord-Brabant-Limburg. Er waren drieendertig afgevaardigden ...
Collectie > Joodse pers > 20061610
meer treffers in Collectie > Joodse pers
De synagoge van Maastricht en de synagogen elders in Limburg
1967
De synagoge van Maastricht en de synagogen elders in Limburg.
Collectie > Literatuur > 12003075
meer treffers in Collectie > Literatuur
[interview met Max Rens]
2003
Interview met de Nederlander Max Rens, in het Duits afgenomen. Rens' ouders en zus
vluchtten naar Engeland. In 1940 ging Rens naar Limburg, waar zijn vrouw vandaan ...
Collectie > Audiovisueel > 40001913
Aan hen die vielen
Documentaire waarin aan de hand van drie oorlogsmonumenten de slachtoffers van de
Tweede Wereldoorlog worden herdacht. Uitzending in het kader van dodenherdenking ...
Collectie > Audiovisueel > 40000726
