Ulrum(-Leens)

De eerste joden vestigden zich in de tweede helft van de achttiende eeuw in Ulrum en Leens. Aanvankelijk ressorteerde de joodse gemeenschap van de dorpen onder Winsum. In 1806 werd er in Leens een gebouw aangekocht dat dienst ging doen als synagoge voor de joden van Ulrum-Leens en van de omliggende dorpen.

Julianalaan in Leens, met voormalige synagoge, 1958In 1877 werd Ulrum-Leens een zelfstandige gemeente, tien jaar later werd aan de Julianastraat een nieuwe synagoge ingewijd. Van de openbare begraafplaats werd een deel aan de joden toegewezen, de burgerlijke gemeente droeg zorg voor de gehele begraafplaats.
Het merendeel van de joodse inwoners van de streek was werkzaam in de kleinhandel. Door de ontwikkeling van de industrie en de grotere mobiliteit liep deze handel gestaag terug.

In het laatste decennium van de negentiende eeuw trokken veel joden naar de grote steden, waardoor ook in Ulrum-Leens de joodse gemeente in omvang afnam.
Tijdens de bezetting zijn alle nog in de plaats woonachtige joden gedeporteerd en vermoord. Het synagogegebouw werd gedurende de bezetting zwaar beschadigd, wat er met het interieur is gebeurd is niet bekend. Na de oorlog is het gebouw een woonhuis geworden. De joodse gemeente werd in 1947 bij die van Groningen gevoegd.

Aantal joden in Ulrum-Leens en omgeving:

1809 18
1840 26
1869 40
1899 45
1930 20


Collectie en mediatheek

 Dossier  
Dossiers (158) van de Commissie voor Oorlogsschade mbt 155 joodse
gemeentes (Amsterdam en mediene), 1945-1950.
Collectie > Documenten > 00005954

 Overzichtsfoto  1981
foto's (3) van joodse begraafplaats Leens.
Collectie > Fotos > 40002416

 Prentbriefkaart  1958 (ca.)
Julianalaan in Leens, met voormalige synagoge, 1958.
Collectie > Fotos > 40001094

 Klein en groot zijn daar gelijk : de Joodse begraafplaatsen in de provincie Groningen  2009
Klein en groot zijn daar gelijk : de Joodse begraafplaatsen in de provincie Groningen.
Collectie > Literatuur > 12015341

meer treffers in Collectie > Literatuur

 [Binnenland] : Leens  1909
De heer V. van Dam en de heer L. van Geuns [sr.] zijn benoemd
tot resp. chatan tora en chatan beresjiet.
Collectie > Joodse pers > 20066235

meer treffers in Collectie > Joodse pers

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl