Bourtange

In de jaren veertig van de achttiende eeuw wordt er voor het eerst melding gemaakt van joodse inwoners in Bourtange. Organisatorisch behoorden zij tot de joodse gemeente Pekela. Rond 1835 ontstaat in Bourtange een zelfstandige joodse gemeente, die de beschikking heeft over een kleine synagoge. Aan dit gebouwtje, dat stond aan de Batterijstraat, werden in de loop van de negentiende eeuw enige malen veranderingen aangebracht.

Prentbriefkaart van de gerestaureerde synagoge in Bourtange, ca. 1983

Tussen 1840 en 1895 werd er gebruik gemaakt van een begraafplaats aan de Oude Jodenkerkhoflaan. Op deze begraafplaats staat nog een tiental zerken. De grafstenen op deze begraafplaats werden geïnventariseerd in het Stenen Archief.
In het gehucht Hebrecht, halverwege Vlagtwedde en Bourtange werd vanaf 1897 begraven. Op deze begraafplaats, de Stobben genaamd, zijn nog 26 zerken te zien.

De joodse gemeente in Bourtange was op haar hoogtepunt aan het einde van de negentiende eeuw, daarna liep het aantal joodse inwoners langzaam terug.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn bijna alle joodse inwoners naar Polen gedeporteerd. Slechts een enkeling kon onderduiken en heeft zo de oorlog overleefd.

Prentbriefkaart met tekening van de synagoge en de Friesche Poort in Bourtange, 1989In 1948 werd de joodse gemeente van Bourtange officieel bij die van Stadskanaal gevoegd. De synagoge werd verkocht en is sinds 1989 in gebruik als Joods Synagogaal Museum. Aan de muur is een herinneringsplaquette aangebracht met de namen van de joodse burgers die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gedeporteerd en vermoord. In mei 2000 werd in het museum een reconstructie van het mikwe opengesteld.

De gemeente Sellingen zorgt voor het onderhoud van de joodse begraafplaatsen bij Bourtange en Vlagtwedde.

De joodse inwoners van het naburige Vlagtwedde vormden van 1895 tot 1923 een zelfstandige gemeente.

Aantal joden in Bourtange en omgeving:

1809 27
1849 37
1892 81
1930 55


Collectie en mediatheek

 Dossier  
Dossiers (158) van de Commissie voor Oorlogsschade mbt 155 joodse
gemeentes (Amsterdam en mediene), 1945-1950.
Collectie > Documenten > 00005954

meer treffers in Collectie > Documenten

 Overzichtsfoto  1980 (ca.)
De joodse begraafplaats in Bourtange.
Collectie > Fotos > 40000356

meer treffers in Collectie > Fotos

 Centrale Commissie tot de Algemeene Zaken van het Ned. Isr. Kerkgenootschap.  
Eerste deel van het verslag van een vergadering van de Centrale Commissie.
Collectie > Joodse pers > 20061545

meer treffers in Collectie > Joodse pers

 Klein en groot zijn daar gelijk : de Joodse begraafplaatsen in de provincie Groningen  2009
Klein en groot zijn daar gelijk : de Joodse begraafplaatsen in de provincie Groningen.
Collectie > Literatuur > 12015341

meer treffers in Collectie > Literatuur

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl