Brummen

In 1727 vestigde de eerste jood zich in Bronkhorst bij Brummen. De man had een vrijbrief van de plaatselijke gezagsdrager en was verplicht een driemaandelijkse belasting te betalen.

Joodse begraafplaats in Bronkhorst, 2006 (foto Hans van Kampen)Vanaf 1811 was er een joodse begraafplaats aan het Manenveld in gebruik, al in 1818 werden er godsdienstoefeningen in een huissynagoge gehouden. In 1859 werd de plaats officieel als Bijkerk erkend. De synagoge op de hoek van de Tuinstraat en de Primulastraat werd in augustus 1889 ingewijd.

De plaatselijke joden waren werkzaam in de handel, de textielbranche, de vleeshouwerij en het boerenbedrijf. Ook was er een joodse caféhouder. In 1916 besloot de ledenvergadering van de joodse gemeente Brummen om het synagogegebouw te verkopen. De gemeente werd in 1917 opgeheven en bij Zutphen gevoegd.

Het synagogegebouw is in 1962 afgebroken. De joodse begraafplaats van Bronkhorst wordt al sinds 1968 onderhouden door de plaatselijke gemeente. De gemeente Steenderen kocht in 1980 het reinigingshuisje op de begraafplaats en liet het restaureren. De grafstenen op deze begraafplaats werden geïnventariseerd in het Stenen Archief.

Op de plaats van de synagoge is in 1988 een gedenksteen onthuld ter nagedachtenis aan de joodse slachtoffers van de Duitse bezetting.

Aantal joden in Brummen en omgeving:

1809 48
1840 41
1869 42
1899 40
1930 18


Collectie en mediatheek

 Dossier  
Dossiers (158) van de Commissie voor Oorlogsschade mbt 155 joodse
gemeentes (Amsterdam en mediene), 1945-1950.
Collectie > Documenten > 00005954

 Album  1938-1945
Album met knipsels en documenten onder andere in de onderduik
bijgehouden door Frits Elzas, 1938-1945.
Collectie > Documenten > 00014433

 Overzichtsfoto  2006-09
Grafsteen op joodse begraafplaats in Bronkhorst, september 2006.
Collectie > Fotos > 40010588

meer treffers in Collectie > Fotos

 [Binnenlandse berichten] : Brummen  1874
Verslag van de viering van het dertigjarig bestaan van de synagoge te Brummen.
Collectie > Joodse pers > 20000516

meer treffers in Collectie > Joodse pers

 Joods leven in Bronkhorst, Steenderen, Brummen  1978
Joods leven in Bronkhorst, Steenderen, Brummen.
Collectie > Literatuur > 11504791

meer treffers in Collectie > Literatuur

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl