Franeker

In 1658 wordt de eerste jood als poorter in Franeker ingeschreven. Tevoren verbleven er al joden die assisteerden bij het drukken en publiceren van Hebreeuwse boeken aan de protestantse hogeschool. Ook studeerde een aantal joden geneeskunde aan de universiteit van Franeker; in 1747 verkreeg de eerste joodse student zijn dokterstitel.

Gedurende de achttiende eeuw bleef de joodse gemeenschap van Franeker klein. Pas aan het begin van de negentiende eeuw ontstond er een actieve joodse gemeente. In 1821 wordt Franeker vermeld als bijkerk van de Ringsynagoge Harlingen. Omstreeks 1830 wordt de gemeente bij Harlingen gevoegd.
In de jaren dertig van de twintigste eeuw was er in Franeker een 'kibboets van Palestina-pioniers' van een religieus-zionistische pioniersorganisatie. Tot aan de Duitse inval in 1940 hebben daar enkele tientallen jongens en meisjes een agrarische opleiding gevolgd.
Bij de eerste razzia in 1941 werd het overgrote deel van de joodse inwoners van Franeker gearresteerd. Een klein aantal van hen heeft de deportatie overleefd. Een enkeling wist onder te duiken.

Aantal joden in Franeker:

1809 ?
1840 26
1869 38
1899 19
1930 10


Collectie en mediatheek

 Dossier  
Dossiers (158) van de Commissie voor Oorlogsschade mbt 155 joodse
gemeentes (Amsterdam en mediene), 1945-1950.
Collectie > Documenten > 00005954

 Verslag  1941-11-08
Verslag Joodse Raad met betrekking bezoek Asscher en Cohen aan Aus der Fünten, 1941.
Collectie > Documenten > 00000100

 Medaille  1918
object, medaille. makers, onbekend (BU) onbekend. materiaal, zilver (verguld).
datering, 1918. plaats, Nederland. hoogte, 5.5. diepte, ø 4.1. ...
Collectie > Museumstukken > 02701

 Bevolkingsoverzicht Joden in Friesland midden 19e eeuw  1998
Bevolkingsoverzicht Joden in Friesland midden 19e eeuw.
Collectie > Literatuur > 12006341

 Hebrew and hebraists in Franeker in the 17th and 18th centuries  1995
Hebrew and hebraists in Franeker in the 17th and 18th centuries.
Collectie > Literatuur > 12004379

 [Binnenlandse berichten] : Amsterdam  1869
Ingezonden brief over een goede burger die een gevangenisstraf moet uitzitten terwijl
een krankzinnige ongestraft het volk tegen de joden ophitste.
Collectie > Joodse pers > 20017980

meer treffers in Collectie > Joodse pers

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl