In 1658 wordt de eerste jood als poorter in Franeker ingeschreven. Tevoren verbleven er al joden die assisteerden bij het drukken en publiceren van Hebreeuwse boeken aan de protestantse hogeschool. Ook studeerde een aantal joden geneeskunde aan de universiteit van Franeker; in 1747 verkreeg de eerste joodse student zijn dokterstitel.
Gedurende de achttiende eeuw bleef de joodse gemeenschap
van Franeker klein. Pas aan het begin van de negentiende eeuw
ontstond er een actieve joodse gemeente. In 1821 wordt Franeker
vermeld als bijkerk van de Ringsynagoge Harlingen. Omstreeks 1830 wordt de
gemeente bij Harlingen gevoegd.
In de jaren dertig van de twintigste eeuw was er in Franeker een
'kibboets van Palestina-pioniers' van een religieus-zionistische
pioniersorganisatie. Tot aan de Duitse inval in 1940 hebben daar
enkele tientallen jongens en meisjes een agrarische opleiding
gevolgd.
Bij de eerste razzia in 1941 werd het overgrote deel van de joodse
inwoners van Franeker gearresteerd. Een klein aantal van hen heeft
de deportatie overleefd. Een enkeling wist onder te duiken.
Aantal joden in Franeker:
| 1809 | ? |
| 1840 | 26 |
| 1869 | 38 |
| 1899 | 19 |
| 1930 | 10 |
Dossier
Dossiers (158) van de Commissie voor Oorlogsschade mbt 155 joodse
gemeentes (Amsterdam en mediene), 1945-1950.
Collectie > Documenten > 00005954
Verslag
1941-11-08
Verslag Joodse Raad met betrekking bezoek Asscher en Cohen aan Aus der Fünten, 1941.
Collectie > Documenten > 00000100
Medaille
1918
object, medaille. makers, onbekend (BU) onbekend. materiaal, zilver (verguld).
datering, 1918. plaats, Nederland. hoogte, 5.5. diepte, ø 4.1. ...
Collectie > Museumstukken > 02701
Bevolkingsoverzicht Joden in Friesland midden 19e eeuw
1998
Bevolkingsoverzicht Joden in Friesland midden 19e eeuw.
Collectie > Literatuur > 12006341
Hebrew and hebraists in Franeker in the 17th and 18th centuries
1995
Hebrew and hebraists in Franeker in the 17th and 18th centuries.
Collectie > Literatuur > 12004379
[Binnenlandse berichten (3)] : Leeuwarden
1865
In Leeuwarden hebben kerkeraadsverkiezingen plaatsgevonden. / Benoeming van de
schoolcommissie te Leeuwarden. / Een commissie die zich zal bezighouden met hulp ...
Collectie > Joodse pers > 20013563