In Beilen bestond sinds 1850 een georganiseerde joodse gemeente, maar deze viel tot 1855 onder de joodse gemeente van Assen. De synagogediensten werden in een klein, oud huis gehouden. In 1885 werd Beilen als bijkerk erkend en werd een nieuwe synagoge ingewijd. De bouw van de synagoge vond plaats met financiële steun van niet-joodse inwoners.
In 1860 werd een begraafplaats aan de Eursing aangekocht. Een genootschap droeg zorg voor de begrafenissen. De joodse kinderen kregen godsdienstonderwijs van een leraar van buiten de plaats. Vanaf 1903 had dit schooltje een eigen gebouw. Voor het gebruik van het rituele bad was men aangewezen op Assen of Hoogeveen.
In 1939 werd in de gemeente Beilen het vluchtelingenkamp Westerbork opgericht. Dit deed gedurende de Tweede Wereldoorlog dienst als doorgangskamp bij de deportatie van de Nederlandse joden. Ook uit Beilen werd het merendeel der joodse inwoners naar de concentratiekampen in Oost-Europa gedeporteerd en daar omgebracht. De burgemeester van de plaats, die medewerking aan de deportaties weigerde, werd uit zijn functie gezet en uit de provincie Drenthe verbannen. Op het voormalige kampterrein is nu het Herinneringscentrum Kamp Westerbork gevestigd.
De inboedel van de synagoge is geroofd en het gebouw werd door
de Duitsers als garage gebruikt. Na de oorlog is de synagoge
afgebroken. In 1950 werd de zelfstandige joodse gemeente Beilen
opgeheven en met Assen verenigd. De plaatselijke
overheid draagt zorg voor de joodse begraafplaats. De grafstenen op
deze begraafplaats werden geïnventariseerd in het Stenen Archief.
De gevelsteen van de voormalige synagoge is in 1991 in de hal van
het stadhuis van Beilen geplaatst.
Aantal joden in Beilen:
| 1809 | 21 |
| 1840 | 26 |
| 1869 | 71 |
| 1899 | 69 |
| 1930 | 65 |
Dossier
Dossiers (158) van de Commissie voor Oorlogsschade mbt 155 joodse
gemeentes (Amsterdam en mediene), 1945-1950.
Collectie > Documenten > B0005954
Handleiding tot de kennis en voorschriften omtrent de besnijdenis
1896-1930
Besnijdenisregister van Salomon Abraham van Witsen, 1896-1930.
Collectie > Documenten > 00002324
Diploma
1910
foto van diploma voor Bertha Denneboom ter herinnering aan het
25-jarig bestaan van de synagoge te Beilen, 1910.
Collectie > Fotos > 40002690
meer treffers in Collectie > Fotos
[Binnenland] : Beilen
1904
Verslag van de installatie van de heer J. van Dam als leraar van
de Isr. gemeente en opvolger van de heer A. Granaada.
Collectie > Joodse pers > 20000403
meer treffers in Collectie > Joodse pers
Denneboom (Beilen - Leek - Israel)
1994
Denneboom (Beilen - Leek - Israel).
Collectie > Literatuur > 11509598
Interview met Bertha Menco (Denneboom ) en Rivka (Beilen, 1900-07-26) over jeugd in...
1983
titel, Interview met Bertha Menco (Denneboom ) en Rivka (Beilen, 1900-07-26) over
jeugd in Beilen, joodse les en joods leven in de mediene. maker, Cahen, Joël. ...
Collectie > Audiovisueel > 30000010