Dritt Sjoel

1700 / 1778

Dritt SjoelAl in 1680 kocht de Hoogduitse gemeente twee huisjes met klokgevels, gelegen aan de huidige Nieuwe Amstelstraat. Deze lagen vóór de houten vleeshal die op de plek stond waar in 1685 de Obbene Sjoel zou verrijzen.

Op een anonieme gravure uit 1693 getiteld De Hoogduytse Joode Synagoge zijn de huisjes nog te zien.
In 1700 werd in deze huisjes een synagoge gevestigd die de Dritt Sjoel genoemd werd.

In 1777 werden de oude huisjes vervangen door een nieuw gebouw dat op 3 april 1778 werd ingewijd. Dit nieuwe gebouw kennen wij nu nog als de Dritt Sjoel.

Dritt Sjoel De benedenruimte en de bijbehorende galerijen aan weerszijden waren bedoeld voor synagogediensten. Ook deze galerijen waren, net als in de Obbene Sjoel,  uitsluitend voor mannen.
Volgens een boedelbeschrijving uit het eind van de achttiendne eeuw waren er 164 zitplaatsen.

De beide verdiepingen boven de synagogeruimte waren aanvankelijk in gebruik als leerlokaal van het genootschap Beth Hamidraj Ets Haim, tot dit leerhuis in 1883 naar Rapenburgerstraat 109 verhuisde.

Na een verbouwing van de bovenverdiepingen in 1884 nam het genootschap Resjiet Chochma (begin der wijsheid) haar intrek in deze ruimtes.

Grote Synagoge en Dritt Sjoel aan de Nieuwe Amstelstraat, ca. 1920 (foto 0/2461)In de oorlogsjaren is het volledige interieur van de synagoge verloren gegaan. Van de Ark zijn alleen sporen op de wand achtergebleven. 

Nadat de gemeente Amsterdam in 1954 de gebouwen overnam, werd ook de Dritt Sjoel in 1996 gerestaureerd door architect J. Schippers. Hij bracht de voorgevel, waar in 1855-1856 tussen de twee deuren één groot venster was aangebracht, grotendeels terug in de oude staat.

Van 1981 tot 1985 (toen het synagogencomplex al zijn bestemming van Joods Historisch Museum had gekregen) hebben de bezoekers van de Russensjoel, die wegens verbouwing niet gebruikt kon worden, hun synagogediensten in de gerestaureerde Dritt Sjoel gehouden.

Nu bevinden zich kantoren van het Joods Historisch Museum in de Dritt Sjoel. 

 

 

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl