De Portugees-joodse Samuel
Sarphati (1813-1866) was een begaafde, sociaal bewogen arts die
zich verdienstelijk heeft gemaakt voor de stad Amsterdam door het
opzetten van uiteenlopende grootschalige projecten, zoals het
organiseren van een vuilophaalregeling (het begin van de
stadsreiniging) en modernisering van de broodproductie.
Daarnaast initieerde hij grootstedelijke projecten als de bouw van het Paleis van Volksvlijt op het huidige Frederiksplein (afgebrand in 1929). Voor die buurt stond Sarphati een stadsuitbreiding voor ogen, inclusief het Amstel Hotel, middenstands- en arbeiderswoningen en de aanleg van het Sarphatipark.
Slechts een deel van de plannen is uitgevoerd. Het Amstel Hotel, evenals het Paleis van Volksvlijt een ontwerp van Cornelis Outshoorn, had in de visie van Sarphati tweemaal zo groot moeten worden. Pas in 1885 kwam het Sarphatipark gereed. Het monument ter nagedachtenis aan Sarphati werd een jaar later onthuld.