Hoogduits Synagogencomplex JHM
Jonas Daniel Meijerplein 2-4
In het synagogencomplex aan
het Jonas Daniël Meijerplein is sinds 1987 het Joods Historisch
Museum gehuisvest. Het complex bestaat uit vier synagogen en is het
grootste van Europa. Ofschoon de Hoogduitse (asjkenazische) joden
al vanaf 1635 in Amsterdam woonden, bouwde men de eerste synagogen
pas in de tweede helft van de 17e eeuw.
De oudste synagoge van het complex is de Grote Sjoel
(1671), ontworpen door de stadsbouwmeesters Elias Bouman en Daniël
Stalpaert, met als grondvorm het Griekse Kruis, conform de
toenmalige Amsterdamse bouwstijl. Voor de gestaag groeiende
gemeente was de Grote Sjoel al snel te klein. In korte tijd bouwde
men ter plaatse nog drie synagogen, de Obbene Sjoel (1686-1688), de Dritt Sjoel (1700)
en de Neie of Nieuwe Sjoel (1730). In 1752 bouwde
architect G.F. Maybaum op de plaats van de toenmalige Nieuwe Sjoel
een nieuw gebouw, de grootste van de vier synagogen en tevens de
fraaiste, met zijn koepel en de ingang met Ionische zuilen.
In de eerste decennia van de 20ste eeuw nam de betekenis van de
synagogen af, als gevolg van de toenemende ontkerkelijking en het
vertrek van joden uit de oude jodenbuurt naar nieuwe
woonwijken.
In 1943, na de laatste dienst in de Grote Sjoel, werd het synagogencomplex geplunderd. Na de oorlog zijn de gebouwen niet meer als synagoge in gebruik genomen. Vanaf 1954 was de Gemeente Amsterdam eigenaar en gebruiker van het complex. Voor het symbolische bedrag van één gulden werd het in 1974 aangekocht door het Joods Historisch Museum.
Collectie en mediatheek
Rede, uitgesproken ter aanvaarding van het Opperrabbinaat des Synagogalen Ressorts van...
1874-12-10
Rede uitgesproken door JH Dünner bij de aanvaarding van het opperrabbinaat
van het synagogaal ressort Noord-Holland, 1874.
Collectie > Documenten > 00009832
meer treffers in Collectie > Documenten
[Nieuwe Synagoge]
1752 (na)
object, maquette. titel, [Nieuwe Synagoge]. maker, anoniem. materiaal, hout. datering,
1752 (na). plaats, onbekend. hoogte, 126.0. breedte, 99.0. diepte, 37.0. ...
Collectie > Museumstukken > 00692
meer treffers in Collectie > Museumstukken
Fotoarchief
1958
Opnamen (88) van de jodenbuurt, oa van de verschillende
synagogen, JD Meijerplein en de Dokwerker, 1958.
Collectie > Fotos > 40000551
meer treffers in Collectie > Fotos
[Binnenlandse berichten] : Amsterdam
1871
Vermelding van de bruidegoms der wet in de verschillende Amsterdamse synagogen.
Collectie > Joodse pers > 20013044
meer treffers in Collectie > Joodse pers
Dankdienst ter gelegenheid van de geboorte van een prinses van Oranje op maandag 7...
1939
Dankdienst ter gelegenheid van de geboorte van een prinses van Oranje op maandag
7 augustus 1939 des namiddags te 4.30 in de Nieuwe Synagoge te Amsterdam.
Collectie > Literatuur > 11500204
meer treffers in Collectie > Literatuur
[Vakantie- en familiefilms van Simon Peereboom]
1934-1957
Op video overgezette films van: Weesperstraat, strand, IJmuiden, Vlissingen,
Scheveningen, Waterlooplein, Jodenbreestraat en een begrafenis, uit de periode 1934 ...
Collectie > Audiovisueel > 40000092
