Hollandsche Schouwburg

Plantage Middenlaan 24

foto Jeroen NooterIn de Hollandsche Schouwburg speelden voor de oorlog vele beroemde joodse kunstenaars. Stukken van toneelschrijver Herman Heijermans (1864-1925) gingen er in première, zoals in 1900 zijn beroemde vissersdrama 'Op hoop van zegen'. Ook de bij het joodse publiek zo geliefde cabaretier Louis Davids (1883-1939) stond er regelmatig op de bühne.

In de oorlog gaven de nazi's het gebouw de naam Joodsche Schouwburg. Na de verordening van de Duitse bezetter van september 1941 traden joodse kunstenaars hier op voor joods publiek. Vanaf 14 oktober 1942 werden Amsterdamse joden via 'Umschlagplatz Plantage Middenlaan', zoals de Duitsers de Hollandsche Schouwburg wel noemden, naar concentratiekampen afgevoerd.

De joodse Willy Alexander schreef op 25 maart 1943 in zijn oorlogsdagboek: 'Op het ogenblik zitten 1300 mensen in de kleine 'Hollandsche Schouwburg'. 't Is er dan zo warm en benauwd (en natuurlijk ook vies) dat iedereen alsmaar om drank en nog eens drank vraagt. Alleen de oude vrouwen kunnen op matrassen slapen, de anderen een hoogst enkele keer. Er zijn voor die 1300 mensen maar twee heren-W.C's en drie dames-W.C's en één of twee wastafels. In de zaal bevinden zich mensen voor Westerbork, boven de mensen voor Vught; maar het gaat blijkbaar zo willekeurig, dat het van het humeur van de heren afhangt of je naar Vught of Westerbork moet. Een paar keer beviel iets niet aan a.d. F (Aus der Fünten) en toen moest plotseling de halve schouwburg naar Westerbork.'

Sinds 1962 is de Hollandsche Schouwburg een monument ter nagedachtenis aan de 104.000 vermoorde Nederlandse joden.




Collectie en mediatheek

 Brief  1942-07-26
Brief van Jeannette (Netty) Lopes Cardozo (1917-1942) vanuit Westerbork aan
haar vriendin en collega Ada Veerhoff-Schuijlenburg, 1942.
Collectie > Documenten > 00013729

meer treffers in Collectie > Documenten

 [tora]  1900-1920
inclusief toramantel en toraschild aan ketting.
Collectie > Museumstukken > 00594

meer treffers in Collectie > Museumstukken

 Overzichtsfoto  1942
Foto's (11) van de huwelijksinzegening van Ephraim Content en Maria Leever in de
Rapenburgersjoel in Amsterdam en hun burgerlijk huwelijk in de Hollandsche Schouwburg ...
Collectie > Fotos > 40000291

meer treffers in Collectie > Fotos

 Kunstnieuws. : [Soirée Artistique ten bate der Bewaarschool voor Nederl. Israël....  1902
Verslag van een artistieke avond ten bate van de
"Bewaarschool voor Ned. Isr. Minvermogenden".
Collectie > Joodse pers > 20050891

meer treffers in Collectie > Joodse pers

 De creche 1942-1943  1986
De creche 1942-1943.
Collectie > Literatuur > 11000228

meer treffers in Collectie > Literatuur

 Willem Wever, afl. 7: [met o.a.: Joodse kinderen gered uit de Hollandse Schouwburg]  2007
In de rubriek Historisch Onderzoek' wordt antwoord gegeven op de vraag: 'Hoe werden
veel Joodse kinderen in de Hollandse Schouwburg gered tijdens de Tweede Wereldoorlog ...
Collectie > Audiovisueel > 40001941

meer treffers in Collectie > Audiovisueel


jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl