Beknopte biografie

De familie Hillesum (JHM F002172)Etty Hillesum (1914-1943)

Etty Hillesum wordt op 15 januari 1914 in Middelburg geboren als eerste van de drie kinderen van Levie (Louis) Hillesum en Riva (Rebecca) Hillesum-Bernstein. Na haar volgen haar broers Jaap en Mischa.

Na de lagere school gaat Etty naar het gymnasium in Deventer, waar haar vader dan conrector is. Op school volgt ze lessen Hebreeuws en ze bezoekt een tijdlang een zionistische jeugdclub in Deventer. Etty groeit op in een geassimileerde omgeving. In haar jonge jaren heeft ze wel belangstelling voor het jodendom.

Na haar eindexamen in 1932 gaat Etty rechten studeren in Amsterdam, wat ze moeiteloos doet. Daarnaast studeert ze Slavische talen in Amsterdam en Leiden. De Slavische talen gaat ze waarschijnlijk niet dankzij, maar ondanks haar Russische moeder studeren, met wie ze een slechte relatie heeft. Ze heeft een heerlijk studentenleven. Ze woont op verschillende adressen in Amsterdam en komt in 1937 in huis bij de accountant Han Wegerif in de Gabriel Metsustraat. Na enige tijd krijgt ze een verhouding met de veel oudere Wegerif. Ze zal tot haar definitieve vertrek naar Westerbork, in juni 1943, in de Gabriel Metsustraat blijven wonen en hier haar wereldberoemd geworden dagboek schrijven. Etty Hillesum, circa 1940 (JHM F001898)

In haar studiejaren verkeert Etty in een links antifascistisch studentenmilieu, maar door haar spirituele belangstelling krijgt ze in de oorlogsjaren een heel nieuwe vriendenkring. In haar spirituele, intellectuele en emotionele ontwikkeling speelt de chiropsycholoog Julius Spier een beslissende rol.

Tijdens de bezetting krijgt Etty een betrekking bij de Joodse Raad die haar enige bescherming biedt en vanaf 30 juli 1942 werkt ze voor de Joodse Raad in Westerbork.

In de brieven die Etty vanuit Westerbork aan vrienden in Amsterdam schrijft, geeft ze een indringend beeld van het leven in het kamp. Als ze op 7 september 1943 samen met haar ouders en Mischa op transport gesteld wordt, schrijft ze vanuit de trein haar laatste woorden: 'Christien, ik sla de Bijbel op op een willekeurige plaats en vind dit: de Heere is mijn hoog vertrek. Ik zit middenin een volle goederenwagen op mijn rugzak. Vader, moeder en Mischa zitten enige wagens verder. Het vertrek kwam toch nog vrij onverwachts. Plotseling bevel voor ons speciaal uit den Haag. We hebben zingende dit kamp verlaten, vader moeder zeer flink en rustig, Mischa eveneens. We zullen drie dagen reizen. Dank voor al jullie goede zorgen. Achtergebleven vrienden schrijven nog naar A'dam, misschien hoor je iets? Ook van mijn lange laatste brief? Tot ziens v. ons vieren.'

Op 30 november 1943 komt Etty in Auschwitz door vergassing om het leven. Ook de rest van de familie Hillesum zal de oorlog niet overleven.

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl