Hoofdpersonen in Leven? of Theater?

Leven? of Theater? is opgezet als een muziektheaterstuk, onderverdeeld in akten en scènes. De personen die in Charlottes leven van belang waren spelen de hoofdrollen. Charlotte verwisselt hun echte namen voor toneelnamen. Zij probeert zich geheel in te leven in ieder van haar hoofdpersonen, om zo tot de kern van hun levens door te dringen.

Charlotte Kann alias Charlotte Salomon
Charlotte Kann alias Charlotte Salomon Laatste pasfoto van Charlotte Salomon
De gesloten Charlotte maakt in haar werk alle ontwikkelingen door van baby naar jonge vrouw. Wat zij in haar leven verborgen had gehouden, schildert zij onverhuld en genadeloos, zoals de relatie tussen haar en haar stiefmoeder Paulinka Bimbam. Ook haar relatie met Amadeus Daberlohn komt uitgebreid aan de orde, evenals de irritaties die de grootouders Knarre (Grünwald) bij haar oproepen. In het laatste deel is Charlotte alleen in Zuid-Frankrijk en werkt onafgebroken aan Leven? of Theater?.

Albert Kann alias Albert Salomon
Albert Kann alias Albert Salomon Albert Kann alias Albert Salomon
Albert Kann, de vader van Charlotte, is chirurg. Hij trouwt in 1915 met Franziska Knarre (Grünwald). In 1927 wordt hij hoogleraar, maar mag vanaf 1933 als jood niet meer aan de universiteit werken. Hij wordt chirurg in het joodse ziekenhuis. Daags na de Kristallnacht,
9 november 1938, wordt hij naar het concentratiekamp Sachsenhausen gebracht. Zijn tweede vrouw Paulinka weet hem te bevrijden. Als zijn dochter Charlotte naar Frankrijk ontsnapt is, vluchten Paulinka en Albert naar Nederland.  

Grootouders Grünwald alias grootouders Knarre
Grootouders Knarre alias grootouders Grünwald Grootouders Knarre alias grootouders Grünwald
Vanaf 1933 wonen Charlottes grootouders in Zuid-Frankrijk. Charlotte is deels door haar grootmoeder opgevoed. Charlotte geniet van Frankrijk na de bange jaren in Berlijn. Voor haar grootouders is het vluchtelingenbestaan moeilijk. Zij moeten steeds eenvoudiger gaan leven omdat hun geld opraakt. Na de zelfmoord van grootmoeder in 1939 wordt grootvader gedesillusioneerd en prikkelbaar. Hij begrijpt Charlotte niet. De acteursnaam Knarre, knarsend, is gebaseerd op deze moeizame verhouding. Charlotte houdt veel van haar grootmoeder, zoals uit de laatste bladen blijkt.

Paula Kann-Lindberg alias Paulinka Bimbam
Paulinka Bimbam alias Paula Salomon-LindbergPaulinka Bimbam alias Paula Salomon-Lindberg
De zangeres Paulinka Bimbam trouwt in 1929 met Albert Kann. Zij is een sterke en extraverte persoonlijkheid, omringd door mensen die haar stem en talent bewonderen. Charlotte adoreert haar, maar is ook jaloers. De beide vrouwen ontwikkelen een diepe, maar ook tweeslachtige relatie. Vanaf 1933 mag Paulinka als jodin niet meer optreden. Zij zet haar werk voort in de Jüdische Kulturbund en helpt andere werkeloze kunstenaars. Ook zangpedagoog Amadeus Daberlohn komt via de Jüdische Kulturbund in het leven van de familie Kann. Charlotte geeft Paulinka in haar gouaches een naam die associaties oproept met haar beroep: Paulinka Bimbam. Paulinka's meest nabije vrienden noemt Charlotte prof. Singsang en prof. Klingklang.

Alfred Wolfsohn alias Amadeus Daberlohn
Amadeus Daberlohn alias Alfred WolfsohnAmadeus Daberlohn alias Alfred Wolfsohn
Amadeus Daberlohn is Charlottes grote liefde. Daarvan is hij zich nooit bewust geweest. Daberlohn ging op zijn zeventiende naar het front in de Eerste Wereldoorlog. Hij werd zwaargewond en balanceerde enige tijd op de rand van leven en dood. Later ontwikkelde hij een aantal theorieën over het leven en de dood. Een van die theorieën gaat over de functie van de menselijke stem. Vanwege die theorie neemt Paulinka Bimbam hem in dienst als zangpedagoog. Verder was hij ervan overtuigd dat alleen door het afdalen in de diepte van het gevoel, met als uiterste de dood, de mens zich kon bevrijden van angst en vernietiging. Charlotte neemt dit idee over en maakt het de drijfveer voor Leven? of Theater?. Wolfsohns acteursnaam wijst op muziek - Wolfgang Amadeus Mozart - en op het feit dat hij geen geld verdient: daber lohn, zonder loon.

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl