Video

Dina Goldschmidt-Klein was na de oorlog wees en woonde op vele plaatsen. In de jaren '50 werd ze opgenomen in het orthodoxe gezin Koetser in Veenendaal. Twee gezinnen hielden daar het joodse leven in stand. Na haar huwelijk woonde ze in Engeland, Israel en de VS.

Dina Goldschmidt-Klein werd geboren op 17 april 1937 in Amsterdam. Ze had een zusje, geboren in 1932, met een aangeboren hartafwijking. Het gezin was behoudend. Vanwege het werk van vader voor Fruitoworks verhuisd naar Arnhem. In de oorlog 1940-41 terug naar Amsterdam. In 1943 is haar moeder overleden. Dina is toen meegenomen door bevriende procuratiehouder van het bedrijf. Zusje werd ondergebracht in het katholieke Diaconessen ziekenhuis in Amsterdam en vader was op een ander onderduikadres. Tijdens de onderduik bij de familie Becart in Amersfoort heette ze Dineke en speelde ze gewoon buiten en ging naar school. Zij hadden een (pleeg)zoon. Na de oorlog wilden ze haar teruggeven aan de joodse gemeenschap. In juli 1945 is ze in de Bergstichting terechtgekomen in Laren. Dhr. Reitsema had daar de leiding, ook al voor de oorlog. Ze had zelf aangegeven orthodox te willen zijn. Ze liepen 45 min heen en weer naar school. Nog een jaar na de bevrijding hoopte ze dat haar vader terug zou komen. Na 8 maanden kwam een jongere broer van haar vader om Dina te halen. Ze kwam bij het gezin in Breda met tante en twee nichtjes, onder toezicht van OPK. Een maatschappelijk werkster van Le’ezrath hajeled kwam op bezoek en ze werd uitgeplaatst. Ze kwam tercht in een doorgangshuis aan de Koninginneweg in Amsterdam. Ze ging op school op Rosj Pina. Alle kinderen waren in dezelfde situatie ze paste zich makkelijk aan. Na de oorlog bezocht ze haar zusje met enige regelmaat tot ze te ziek werd. In 1947 overleed haar zusje aan de hartkwaal, ze vonden het beter dat ze niet naar de lewaje ging. Ze ging zo nu en dan op zicht naar een pleeggezin in het weekend. In 1948 ging ze een weekend naar een familie in Veenendaal, de familie Koetser (Kutscher?) met 1 dochtertje. Ze schreef een brief om te vragen of ze nog een keer mocht komen, klikte wederzijds en ze kwam vast bij deze familie te wonen. In september 1949 werden deze mensen officieel voogd, sociaal werkster van OPK kwam op bezoek, duurde allemaal lang in die tijd. Er was contact met de oom en tante maar dat was heel moeizaam, ze bemoeiden zich met van alles, dit gaf problemen en het contact werd verbroken. De toeziend voogdij ging naar oud-oom en tante van moeders zijde, via de rechter, in 1952-53. Dit was tegen de zin van de oom en tante. Zij hebben alle contact verbroken en Dina tot 1975 genegeerd. Als ze voor de Hoge Feestdagen in Amsterdam was in de Lekstraat sjoel, keek de familie de andere kant op. Omdat de oudoom en tante niet orthodox waren, wilde Dina daar niet in huis.
In Veenendaal waren twee joodse gezinnen Van Essen en Koetser, beide orthodox, die heel intensief met elkaar omgingen. Het gezin Van Essen had vier pleegkinderen die al ouder waren, drie kinderen Emanuels, zij gaven haar joodse les en waren de heroprichters van Hasjalsjelet. Zionistisch en heel actief. Van hen kreeg ze joodse les tot ze in 1952 op alija gingen. Ze was betrokken bij de jeugdvereniging, ging naar de zomerkampen vanaf 1948 en was madricha in Haarlem. De twee families waren iedere sjabbesmiddag samen en bij Van Essen hadden ze een Tora. Met Pesach, Soekot en Sjawoeot werd daar thuis sjoel gehouden en opperrabbijn Berlinger kwam daarheen en sliep bij de fam Koetser. Met een heleboel andere gasten, altijd heel gezellig. In Ede is zij naar het gymnasium gegaan en zij heeft daarna in Utrecht psychologie gestudeerd. Na twee jaar heen en weer reizen ging ze in Utrecht op kamers bij een joodse weduwe waar meer joodse studenten wonden. Ze was ook lid van de NZSO. In 1959 heeft ze haar man ontmoet die uit Engeland kwam en tijdens Soekot te gast was in Veenendaal. In 1960 in sjoel in Utrecht is zij getrouwd. Na het brugerlijk huwelijk in maart 1960 stond er een verslag in de Veenendaalse Courant. Bij haar trouwen kreeg ze de trouwring van haar vader toegestuurd door haar oom, die heeft ze weggeborgen, ze wist niet wat ze er mee moest doen. Na het trouwen heeft ze enkele jaren in Engeland gewoond en in 1960 zijn ze naar Israel gegaan met de boot vanuit Marseille. Vanaf 1975 kreeg ze weer contact met oom en tante en nichten. Haar echtgenoot was chemicus, ze hebben een paar jaar in Texas gewoond en daar heeft ze haar opleiding tot bibliothecaresse gevolgd. Haar man is in 1982 plotseling overleden, ze hebben 5 kinderen, de jongste was toen 9 jaar oud.

titel[interview met Dina Goldschmidt-Klein]
makersBerg, Hetty
Goldschmidt-Klein, Dina
gegevensDVD (1) & mini-DV (3), 100 (ca.) min. - , 2009
annotatieinterviewdatum: 2009-04-19.
materiaalvideo
DVD (1) & mini-DV (3)
trefwoordenGoldschmidt-Klein, Dina (1937)  
onderduik
Bergstichting  
Le-ezrat ha-Jeled  
Amsterdam
Rosj Pina (school)  
joodse identiteit
Koetser, ..
onderwijs
Essen, .. van
Veenendaal
Ned. Zionistische Studentenorganisatie
Utrecht (stad)
alija
orthodox jodendom
Verenigde Staten
inventarisnr.40002068

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl