Aanwinsten museumcollectie 2010

Aankoop bijzonder schilderij Maurits Leon (1838-1865)

530N059In juni 2010 kwam het Joods Historisch Museum in het bezit van een schilderij door de Haagse Portugees-joodse schilder Maurits Leon (1838-1865) getiteld 'De Kleine Savoyaard'. In de museumcollectie bevond zich tot op heden nog geen enkel schilderij van Leon. Een werk van zijn hand stond al lange tijd hoog op de wensenlijst. Leon begon zijn carrière als genreschilder mede door de invloed van zijn leermeesters David Bles in Den Haag en Pieter Greive in Amsterdam. Ondanks het feit dat hij al op 27-jarige leeftijd was overleden heeft Leon door zijn grote werklust nog een behoorlijk oeuvre bijeen weten te schilderen.

Met 'De Kleine Savoyaard' debuteerde Maurits Leon in september 1859 op de tentoonstelling van kunstwerken van levende meesters bij Arti et Amicitiae in Amsterdam. Het werk verbeeldt de hoofdpersoon uit Alexandre Guirauds treurdicht 'Le Petit Savoyard' waarin een kleine jongen uit het arme hertogdom Savoye op reis gaat naar Parijs om daar te bedelen met een marmot in een kistje. Dit gedicht was gebaseerd op de toestroom van arme kinderen vanuit de Savoie - in het bergachtige grensgebied tussen Frankrijk en Italië- die gedwongen door ellendige leefomstandigheden hun toevlucht zochten in Frankrijk en met name Parijs. Met de opbrengst van de verkoop van de publicatie Elégies Savoyardes, (1822) waarin het voornoemde gedicht was opgenomen, werden de kinderen financieel ondersteund.

Het thema van de rondtrekkende bedelknapen was populair onder tijdgenoten van Leon waaronder Jozef Israëls. Zij voelden zich blijkbaar aangetrokken tot de romantiek van het ongeregelde en afwijkende nomadenbestaan. De verbeelding van het arme hongerige bedelkind met zijn gescheurde kleren door Maurits Leon werd door sommige kunstcritici destijds evenwel niet overtuigend gevonden: '[…] Het is niet de arme, van  honger en koude bijna omkomende kleine Savoyaard, dien Giraud ons heeft geschetst. De knaap, dien wij hier zien, is een welgedaan, blozend jongske, dat wat lui daar nederligt.[…]'

In zijn genreschilderijen probeerde Leon ondermeer zijn compassie met de minderbedeelden tot uiting te laten  komen. Later is hij als eerste Nederlands-joodse schilder taferelen uit de joodse religie en de geschiedenis van de Portugese joden in Nederland gaan schilderen. Na zijn vroege dood raakte Leon in de vergetelheid. Van slechts enkele van zijn schilderijen is de verblijfplaats nu nog bekend. Veel van zijn werk is zoek geraakt of verloren gegaan.

Dit schilderij is aangekocht en gerestaureerd met steun van de BankGiro Loterij

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl