Aanwinsten Kenniscentrum 2012

Rosey Pool op ongeveer driejarige leeftijd met haar moeder, ca. 1908Rosey E. Pool (1905-1971)

Dichteres en cultureel antropologe Rosey E. Pool studeerde in Amsterdam, Berlijn, Perugia en Parijs en publiceerde in de naoorlogse jaren verschillende bundels met Afro-Amerikaanse poëzie. Geboren in de Amsterdamse jodenbuurt zou ze een groot deel van haar leven in het buitenland doorbrengen. Rosey E. Pool samen met onder andere Marion Williams, Alex Bradford, Vinette Carrol en Madeleine Bell tijdens een tournee van Black Nativity in Engeland, ca. 1965De laatste 21 jaar woonde ze in Londen met haar vriendin Isa Isenburg. Ze gaf wereldwijd lezingen, publiceerde, vertaalde en onderhield een uitgebreide correspondentie met Afro-Amerikaanse dichters.

Tijdens de Duitse bezetting wist ze uit Westerbork te ontsnappen en dook vervolgens onder. Rosey Pool en haar levenspartner Isa Isenburg op het balkon van hun huis in Highpoint, Londen, 1971Tijdens haar onderduik schreef ze gedichten. Het typoscript van die gedichten werd begin 2012 aan het Joods Historisch Museum geschonken. Deze schenking leidde ongeveer een maand later tot een nieuwe schenking van een groot aantal foto's van Rosey die betrekking hebben op haar hele leven. We zien Rosey als klein meisje met haar moeder, als student met onder andere Hilda Verwey-Jonker, met Afro-Amerikaanse dichters en kort voor haar dood in 1971 met haar levenspartner Isa Isenburg. Typoscript en foto's geven samen een beeld van leven en werk van deze bijzondere vrouw.

 

Dagboeken in het Joods Historisch Museum

De 75 dagboeken die het museum bezit, zijn tussen 1841 en 1960 door een grote verscheidenheid aan auteurs geschreven. Fragment uit de openingspagina van het dagboek van Elisabeth Hakkert-Knap, 1901Door de dagboeken leren wij het verleden beter kennen en begrijpen, en het Joods Historisch Museum is dan ook blij dat onze collectie in 2012 met vijf dagboeken is uitgebreid.Pagina uit het dagboek van Lou Evers, 1942-1943 Het gaat om de dagboeken van Elisabeth Hakkert-Knap over de jaren 1901-1906, Jan de Jong over de jaren 1936-1941, Lou Evers over de jaren 1941-1944, Werner Löwendorff over de jaren 1933-1945 en Ernestine Panofsky-Bloch over de jaren 1942-1947.

Stuk voor stuk geven deze dagboeken op persoonlijk niveau een inzicht in de geschiedenis van de joden in Nederland. Zo gaat Elisabeth Hakkert-Knap vroeg in de 20e eeuw niet alleen in op haar huwelijksleven en haar reizen, maar ook op de oprichting van de bekende Rotterdamse muziekhandel Hakkert die zij samen met haar man begint. Jan de Jong (1916-1943) hield vanaf 1936 een omvangrijk dagboek bij waarin hij schrijft over zijn studietijd en familieleven. Lou Evers (1927) gebruikte zijn dagboek tevens als plakboek en legde als jonge jongen nauwgezet de anti-joodse maatregelen vast. Werner Löwendorff beschrijft vooral zijn onderduiktijd, die hij onder valse naam in relatieve vrijheid doorbrengt en gaat tegen het einde van zijn dagboek ook in op de bevrijding. Ernestine Panofky-Bloch ten slotte beschrijft ook de jaren direct na de oorlog.

 

Familiearchieven in het Joods Historisch Museum

Het Joods Historisch Museum beheert een aantal familiearchieven met een bijzondere museale waarde, zoals die van de families De Pinto, Visser (van het Mr. Visserplein) en Menko. Emilie Belinfante-Belinfante (1841-1908), moeder van de bekende journaliste Emmy Belinfante (1875-1944)In 2012 zijn daar enkele interessante archieven bijgekomen waaronder dat van de familie Belinfante, dat de periode 1796-2000 bestrijkt, en dat van de bekende tabaks- en uitgeversfamilie Cohen uit Amersfoort, over de periode 1727-1950.

Briefwisseling tussen de Abbé Grégoire en de heren Belinfante en de Solla, 1803-1806Beide archieven bevatten bijzonder interessante stukken. Zo treffen we in het Belinfantearchief onder andere een correspondentie aan tussen de heren Belinfante en De Solla en de bekende Franse voorvechter van gelijke rechten voor joden de Abbé Henri Grégoire (1750-1831). Daarnaast bevat het archief veel fraaie foto's die de periode 1870-2000 bestrijken. Het Cohen-archief omvat, naast veel notariële akten met betrekking tot bijvoorbeeld de bekende koopman Benjamin Cohen een aantal brieven van de bekende Nederlandse voorvechter van gelijke rechten Jonas Daniel Meijer.

Zie ook de bijzondere aanwinsten van het Kenniscentrum (voorheen mediatheek) uit 2008, 2009 2010 en 2011

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl