Op weg naar een nationaal sjoa-museum

Voor iedereen toegankelijk

De Hollandsche Schouwburg is tegenwoordig een herdenkingsplaats en monument, en een educatief centrum van nationale betekenis. Jaarlijks bezoeken ongeveer 40.000 volwassenen en kinderen het gebouw, om te herdenken, te leren en rond te kijken op de plek die een schakel werd in een keten van vernietiging. Ooit was de Hollandsche Schouwburg een theater, een plaats voor cultuur en beschaving. Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende het gebouw als deportatieplaats, waar tienduizenden joodse mannen, vrouwen en kinderen het transport naar werk- en vernietigingskampen wachtte. Voor alle mensen die vandaag de dag het gebouw bezoeken, wil de Hollandsche Schouwburg er zijn: met een waardige, informatieve gedenkruimte en accurate en toegankelijke vormen waarin de geschiedenis van de Hollandsche Schouwburg en de jodenvervolging in Nederland wordt verteld. Om zo goed mogelijk aan deze wensen te voldoen, werken de Hollandsche Schouwburg en zijn beheerder, het Joods Historisch Museum, aan vernieuwing van de inrichting die bijna twintig jaar oud is. Het doel is om de Hollandsche Schouwburg om te vormen tot een volwaardig sjoa-museum - een museum over de jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog - in Nederland.

Waarom gaat de Hollandsche Schouwburg vernieuwen?

Er is in Nederland geen museum waar een totaalbeeld wordt gegeven van de Jodenvervolging in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
'Als muren konden spreken'… De verhalen die aan de Hollandsche Schouwburg kleven dienen als lessen voor nu.
Nieuw onderzoek naar het gebouw van voor, tijdens en na de oorlog levert verbluffend materiaal op, wat zichtbaar gemaakt moet worden aan iedereen die er kennis van wil nemen.
De Hollandsche Schouwburg wil nieuwe inzichten over de geschiedenis en nieuwe opvattingen over educatie de basis laten vormen van een overzichtelijke en uitgebreide museale presentatie. Hieraan is grote behoefte, ook binnen het onderwijs.
De geschiedenis van de jodenvervolging in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog zal in een bredere, internationale context worden verteld. De dramatische gebeurtenissen in de Hollandsche Schouwburg in het bijzonder en in Nederland in het algemeen worden in verband gebracht met bepalende dieptepunten in Europa.
Persoonlijke verhalen worden steeds meer verteld. De grote stilte die lang heeft bestaan, is verbroken. Zo beheren het Joods Historisch Museum en de Hollandsche Schouwburg het Nederlandse deel van de zogenaamde Survivors of the Shoah Visual History Collection. Voor dit grote project zijn op initiatief van regisseur Steven Spielberg wereldwijd ruim vijftigduizend en in Nederland meer dan tweeduizend interviews met overlevenden van de sjoa gehouden en op film vastgelegd. Deze getuigenissen mogen niet onzichtbaar op een plank blijven liggen. In de Hollandsche Schouwburg zal een ruimte worden ingericht waar de interviews met Nederlandse vervolgden gezien en gehoord kunnen worden.
Ook reacties van omstanders, redders, verzetsmensen en vervolgers zullen in de vernieuwde Hollandsche Schouwburg een plaats krijgen, om de keuzes die mensen maakten in beeld te brengen.
De herdenkingsruimte, met op de wand de 6700 familienamen van de 104.000 tijdens de oorlog omgekomen Nederlandse joden, is vanaf 1993 de plaats waar veel mensen hun dierbaren herdenken, aangezien er geen graf is om te bezoeken. In de loop der jaren is gebleken dat nabestaanden de behoefte voelen om meer van de overledenen te weten. Met de bijzondere en omvangrijke projecten Digitaal Monument Joodse Gemeenschap en de ikPod zijn wij in staat om niet alleen namen maar ook andere informatie over de slachtoffers over te dragen.
De Hollandsche Schouwburg wil een centrum zijn waar in verschillende vormen aandacht wordt besteed aan de sjoa en daaraan gerelateerde thema's: met een museale presentatie, met muziek- en theatervoorstellingen, maar ook debat en bezinning kan plaatsvinden binnen deze 'muren die zoveel vertellen'.