Vrije Groepen Amsterdam  28 april t/m 9 mei 2014

Presentatie in het Kenniscentrum van het JHM

Jan Hemelrijk

Te zien op maandag t/m vrijdag van 13.00 tot 17.00 uur.

Aan de vooravond van de Hongerwinter besluit een aantal Amsterdamse groepen, gespecialiseerd in joodse onderduik, hun werkzaamheden te coördineren. Op de Keizersgracht 695 in Amsterdam wordt de federatie Vrije Groepen Amsterdam (VGA) opgericht.

De groepen van de VGA hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de onderduik en dus de redding van in Amsterdam woonachtige joden. Naar schatting hebben circa 8000 Amsterdamse joden door de onderduik de oorlog overleefd; de meerderheid waarschijnlijk door familie en vrienden, een kleiner deel door reguliere verzetsgroepen. Het belang van de VGA is tot dusver in de geschiedschrijving onderbelicht gebleven

Een ander opmerkelijk gegeven is het relatief grote aantal joden in de VGA. Van de 350 medewerkers van de VGA had zeker twintig procent een joodse achtergrond. Van deze 70 medewerkers was de overgrote meerderheid 'vol-joods' en een kleiner deel halfjoods. 

Over de VGA en over de activiteiten van onder andere Jan Hemelrijk en Jan Bommers hierin, is in het Kenniscentrum van het JHM een vitrine met foto's en documenten ingericht door Loes Gompes.

VGA Max GruberEén van de groepen die tot de VGA behoorden was de PP-groep, Porgel & Porulan. Deze groep, die opgericht en geleid werd door Bob van Amerongen en Jan Hemelrijk, heeft een groot aantal joden het leven gered. De film 'Fatsoenlijk land', over de PP-groep, wordt op dinsdag 29 april door de NTR uitgezonden en draait op 5 mei in Tuschinski. 

Aansluitend vindt op 5 mei om 17.00 uur de onthulling van een plaquette ter herinnering aan de VGA plaats op Keizersgracht 695.  

'Fatsoenlijk land' is ook de titel van het door Loes Gompes geschreven boek, uitgegeven door Rozenberg Publishers. 

Het Kenniscentrum is geopend van maandag t/m vrijdag van 13.00 tot 17.00 uur.

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl