Gedurfd Verzamelen
14 februari t/m 16 mei 2010
Van Chagall tot Mondriaan
In een tijd waarin de meeste
kunstverzamelaars nog inzetten op grote namen van de klassieke
schilderkunst, hadden drie joodse collectioneurs in de periode
vanaf ongeveer 1885 tot de Tweede Wereldoorlog de moed om
betrekkelijk onbekende kunstenaars te ondersteunen. De
tentoonstelling Gedurfd Verzamelen geeft een beeld
van drie visionaire joodse verzamelaars: Andries van Wezel
(1856-1921), Willem Wolff Beffie (1880-1950) en Salomon Slijper
(1884-1971), en toont voor het eerst een reconstructie van hun
verrassende collecties.
Tevens vestigt Gedurfd Verzamelen de aandacht op hun
belangrijke, maar tot nu toe onderbelichte rol in het stimuleren en
verzamelen van contemporaine kunst in Nederland. Zij behoorden tot
de weinigen die oog hadden voor toen relatief onbekende
kunstenaars, zoals Isaac Israels, George Breitner, Marc Chagall,
Jan Sluijters, Leo Gestel, Alexej von Jawlensky, Paul Klee en Piet
Mondriaan. Hun geloof in deze kunstenaars heeft bijgedragen aan de
inmiddels internationale waardering van deze schilders.
Andries van Wezel
Andries van Wezel was diamantbewerker en juwelier. Zijn verzameling
begon met aankopen van bevriende kunstenaars. Van Wezel verzamelde
werk van Amsterdamse impressionisten als Eduard Karsen en Willem
Witsen, maar ook van Isaac Israels en George Breitner. Hij vervulde
met zijn aankopen de rol van mecenas voor de schilders Karsen en
Witsen. De collectie van Andries van Wezel is vrijwel geheel
bewaard gebleven dankzij Van Wezels gulle legaat aan het
Rijksmuseum in 1921. Het legaat vormde een belangrijke aanvulling
op de collectie moderne kunst van dit museum.
Willem Wolff Beffie
Diamantair en verzamelaar Willem Beffie bezat - ook naar
internationale standaarden gemeten - een van de belangrijkste
eigentijdse kunstcollecties. In de periode 1912-1918 verzamelde
Willem Wolff Beffie meer dan vijfhonderd werken van zestig
kunstenaars. Hij kocht werk van nu wereldberoemde, maar toen nog
relatief onbekende avant-garde kunstenaars als Marc Chagall,
Wassily Kandinsky, Alexej Jawlensky, Paul Klee, Leo Gestel en Jan
Sluijters. Omdat Beffie de openbaarheid niet zocht en zijn werken
zelden of nooit uitleende, is zijn collectie tot op heden
onbekend.Door intensief speurwerk kon zijn bezit gereconstrueerd
worden en een groot aantal werken worden teruggevonden in
prominente musea in Europa en de Verenigde Staten. Beffie was onder
meer een mecenas voor Henri Le Fauconnier. Deze Franse kunstenaar
kon door Beffie's steun in Nederland blijven werken toen hij
vanwege de Eerste Wereldoorlog niet naar Frankrijk terug kon keren.
Beffie verwierf een groot aantal van zijn werken.
Salomon Slijper
Salomon Slijper, de derde verzamelaar, mag met recht een mecenas
genoemd worden van Piet Mondriaan en in het bijzonder van het
Gemeentemuseum Den Haag. Slijper en Mondriaan leerden elkaar kennen
tijdens de Eerste Wereldoorlog en raakten bevriend. Slijper
verzamelde vanaf het begin werk van Mondriaan. Slijper legateerde
zijn omvangrijke collectie aan het Gemeentemuseum Den Haag waardoor
die bijeen bleef en daarmee voor Nederland behouden.
De expositie Gedurfd Verzamelen geeft een beeld van de
drie collectioneurs zelf, hun milieu in het joodse Amsterdam rond
de eeuwwisseling en vooral hun collecties. Belangrijke
ontwikkelingen in de diamantindustrie zorgden voor economisch
succes en een kleine groep van nieuwe joodse welgestelden. De
opkomst van de joodse bourgeoisie blijkt uit hun toenemende
maatschappelijke betrokkenheid, sociale mobiliteit en de
kunstcollecties.
Bij de tentoonstelling verschijnt een publicatie met de uitkomsten
van het begeleidende onderzoek naar de joodse bourgeoisie in het
moderne Amsterdam, haar rol in het mecenaat, en het verzamelklimaat
voor hedendaagse kunst in die tijd.
NB. Tijdens Gedurfd Verzamelen. Van Chagall tot Mondriaan geldt een toeslag van € 1,50
Evenementen bij deze tentoonstelling
Gedurfd Verzamelen. Van Chagall tot Mondriaan
wo 17 mrt 2010Inleiding op de tentoonstelling
Een rondleider van het JHM geeft in het auditorium een inleiding op de tentoonstelling 'Gedurfd Verzamelen. Van Chagall tot Mondriaan'.
Musea en Mecenaat in de 20ste en 21ste eeuw
zo 21 mrt 2010Lezing door Renée Steenbergen
Nu de kunstsector met steeds meer bezuinigingen te maken krijgt en de sponsoring als gevolg van de crisis sterk terugvalt, groeit het belang van steun door donateurs.
Joden als gedurfde verzamelaars
zo 28 mrt 2010Lezing door Edward van Voolen
In Nederland, maar vooral in Duitsland en Frankrijk, waren joden toonaangevende verzamelaars van moderne kunst. Zij waren mecenas voor menig museum.
Stealing Klimt
zo 11 apr 2010Film en discussie (Jane Chablani, UK, 2007, Engels gesproken)
Zeven jaar vocht Maria Altman om vijf schilderijen van de schilder Gustav Klimt, die door de nazi's van haar familie werden geroofd, terug te krijgen.
Gedurfd Verzamelen. Van Chagall tot Mondriaan.
wo 14 apr 2010Inleiding op de tentoonstelling
Een rondleider van het JHM geeft in het auditorium een inleiding op de tentoonstelling 'Gedurfd Verzamelen. Van Chagall tot Mondriaan'.
Monsieur Klein
zo 18 apr 2010Film (Joseph Losey, Frankrijk, 1976, Frans gesproken, Engelse ondertiteling)
Aangrijpende film met Alain Delon in de titelrol als kunsthandelaar die tijdens de Tweede Wereldoorlog van de bezetting profiteert door kunst van joden te kopen beneden de waarde.
Het Gezicht van de Stad
zo 25 apr 2010Kinderevenement
In dit schilderatelier gaat het over de stad Amsterdam. Eerst gaan we geschilderde stadsgezichten bekijken op de tentoonstelling. Daarna schilder je je eigen stad zoals die er nu...
- Gedurfd Verzamelen. Van Chagall tot Mondriaan.
wo 28 apr 2010
Inleiding op de tentoonstelling
Een rondleider van het JHM geeft in het auditorium een inleiding op de tentoonstelling 'Gedurfd Verzamelen. Van Chagall tot Mondriaan'.
- Het nut en onnut van verzamelen in de 21ste eeuw
wo 12 mei 2010
Erfgoedarena op locatie
Debat over nieuwe vormen van verzamelen, de ontwikkelingen, beperkingen en uitdagingen. Wat is de rol van het museum, de traditionele verzamelplaats van kunst?
