Presentatie in wisselvitrine: bijzondere aanwinsten
2 augustus t/m 24 oktober 2010
Archief van joodse arts ontdekt
Vanaf 2
augustus 2010 presenteert het Joods Historisch Museum in de
wisselvitrine en in de Mediatheek een keuze uit de aanwinsten van
het afgelopen jaar. In deze tijdelijke zomeropstelling laat het
museum enkele van de meest bijzondere, ontroerende of
belangwekkende schenkingen en aankopen zien, waaronder een onlangs
ontdekt archief van de joodse arts Andries Bloch.
De presentaties zijn nog te zien tot en met zondag 24 oktober
2010.
In de wisselvitrine van het museum is een selectie schilderijen,
prenten en documenten te zien, zoals De kleine Savoyaard
uit 1859 van Maurits Léon (1838-1865). Dit schilderij, dat het JHM
dankzij een bijdrage van de BankGiro Loterij heeft kunnen
verwerven, is slechts één van de weinige werken die van deze
kunstenaar bekend zijn. Léon was de eerste Nederlandse schilder in
de negentiende eeuw die joodse ceremoniële taferelen als onderwerp
koos. Verder toont het JHM een bronzen kop van Max Elion door Jobs
Wertheim (1898-1977) en een jeugdportret van Sientje Bloch-Elte
door de schilder Willem van den Berg (1886-1970).
Het portret van Sientje Bloch (1901-1945) maakt deel uit van een
bijzondere collectie: onlangs werd in een woning aan de Amsterdamse
Sarphatistraat het archief van de joodse arts Andries Bloch
(1895-1945) ontdekt. Het archief, dat recentelijk door schenking in
het bezit van het Joods Historisch Museum is gekomen, bevat onder
andere een verzameling aandoenlijke brieven die Geziena (Sientje)
Elte in de zomer van 1922 aan haar toekomstige man Andries (Dré)
Bloch stuurde. Op 23 maart 1923 zijn Dré en Sientje in Scheveningen
met elkaar getrouwd. Van deze gebeurtenis is niet alleen de
uitnodiging bewaard gebleven, maar ook een speciaal voor die
gelegenheid gedrukte "Huwelijks-Courant". Uit het huwelijk zijn
twee kinderen geboren: Klaartje Elisabeth (Liesje) (1926) en Meijer
Hans (Hans) (1932). Van deze kinderen zijn tekeningen,
Sinterklaasgedichten, schoolschriftjes en brieven gevonden.
De huidige bewoners van het pand aan de
Sarphatistraat hebben 35 jaar lang bijna letterlijk bovenop deze
historische schat gewoond. Tijdens werkzaamheden vonden zij achter
de schouw in hun woonkamer een holle ruimte waarin een grote
hoeveelheid documenten en voorwerpen lagen die hadden toebehoord
aan Bloch. Kennelijk in grote haast had Andries Bloch zijn
persoonlijke bezittingen in 1943 voor zijn vertrek naar Westerbork
achter de schouw verstopt. Meer dan zestig jaar zouden ze daar
onopgemerkt blijven liggen. Nu ze aan het begin van de
eenentwintigste eeuw weer zijn opgedoken, getuigen ze op
ontroerende wijze van het leven en het werk van deze joodse arts en
zijn gezin. Evenals zijn vrouw en kinderen, heeft Andries Bloch de
oorlog niet overleefd.
Met het terugvinden van dit archief kan het leven van deze vier
willekeurige slachtoffers van de Sjoa worden gereconstrueerd en
krijgen zij, meer dan vijfenzestig jaar na hun dood, weer een
gezicht en een verhaal.
NB de vitrine in de mediatheek is alleen op werkdagen
geopend van 13.00 tot 17.00 uur.
