O, Waterlooplein...
De oude Amsterdamse jodenbuurt
In de
zomertentoonstelling O, Waterlooplein… De oude Amsterdamse
jodenbuurt geven schilderijen, tekeningen, foto's en
filmmateriaal geven een beeld van de veranderingen in de buurt
gedurende een eeuw tijd, tot 1967. Ook laten de kunstwerken de
ontwikkeling zien in de manier waarop verschillende kunstenaars
naar de buurt keken. De meeste tentoongestelde werken komen uit de
eigen collectie van het Joods Historisch Museum, dat in het hart
van deze oude buurt staat.
Voor veel kunstenaars is de voormalige Amsterdamse jodenbuurt een
belangrijke inspiratiebron geweest. Werken van onder andere Max
Liebermann, Eduard Frankfort, Johan Staller en Martin Monnickendam
tonen het leven in de straten en steegjes. De manier waarop deze
kunstenaars de buurt in beeld brachten is voor een groot deel
afhankelijk van de tijd waarin ze leefden. Zo gaven kunstenaars
halverwege de negentiende eeuw vaak een romantische voorstelling,
terwijl hun collega's uit begin twintigste eeuw de buurt juist
realistisch verbeeldden.
Nooit eerder tentoongesteld zijn de schilderijen en tekeningen die
Cor Hund
(geb. 1915) maakte van de buurt en haar joodse bewoners. Met zijn
kordate manier van tekenen, zonder overbodige details, maakte hij
de sfeer in dit deel van Amsterdam tastbaar.
Tijdens de oorlog zijn er maar weinig afbeeldingen gemaakt van de
oude jodenbuurt. Bekend zijn snelgemaakte kiekjes door anonieme
fotografen. In de naoorlogse periode legden fotografen als Philip
Mechanicus en Emmy Andriesse en de schilder Cor Dik de troosteloze
aanblik van de half gesloopte huizen vast. De sanering van de buurt
was al tientallen jaren voor de oorlog begonnen, maar het
definitieve verdwijnen van de joodse bewoners heeft de oude
jodenbuurt voorgoed veranderd. Wat er na de oorlog overbleef, was
de markt op het Waterlooplein, maar dan vrijwel zonder joodse
kooplieden. In 1967 beleefde de markt voorlopig haar laatste dag op
het Waterlooplein vanwege de bouw van het Stadhuis-Muziektheater.
Deze dag legde Ed van der Elsken vast in zijn film Het
Waterlooplein verdwijnt.
Tijdens de tentoonstelling, die plaatsvindt in aansluiting op de
manifestatie Amsterdam, stad aan het water, organiseert
het JHM een aantal speciale evenementen op en rond de Amstel. Zo
zijn er rondvaarten langs de nog zichtbare restanten van de oude
jodenbuurt en literaire rondwandelingen door de Amsterdamse
jodenbuurt.
Op aanvraag zijn er rondleidingen over de tentoonstelling.
Voor meer informatie:
Afdeling publiekscontacten
T 020 5310380
E Publiekscontacten
