'I was looking for signs, but it was nothing, there was
nothing.'
Tijdens zijn opleiding aan de Rijksakademie voor Beeldende Kunsten
in Amsterdam begon de Israëlische kunstenaar Itay Ziv (1976) aan
zijn project My Ghetto. Ziv groeide op in Israël, als kind
van een Pools-joodse vader. In de Israëlische maatschappij staan
beelden van Poolse getto's symbool voor de jodenvervolging in
Europa. Tijdens het nazibewind werden in Midden- en Oost-Europa
joden gedwongen in getto's te wonen. De meeste nazi-getto's waren
met muren en prikkeldraad van de buitenwereld afgescheiden. De
bewoners leefden daar vaak onder zeer mensonterende omstandigheden:
velen kwamen om. Vanuit de getto's werden de inwoners gedeporteerd.
My Ghetto moest een persoonlijk statement worden over de
manier waarop een Israëli met de herinnering van de Sjoa
omgaat.
Ziv creëerde een denkbeeldig getto, waarin hij beelden van zijn
buurt, zijn studio en van enkele vrienden liet figureren.
Tegelijkertijd besloot hij naar Polen te reizen om daar te gaan
kijken op de plaats waar een getto was; hij wilde weten hoe het zou
voelen om op zo'n historische plaats te zijn. Na zijn bezoek
realiseerde Ziv zich dat geen enkele foto recht kon doen aan dat
wat zich in een getto in de Tweede Wereldoorlog heeft afgespeeld.
Vanaf dat moment besloot hij zichzelf te filmen op plekken, die hij
als 'veilig' kwalificeerde: in hotels, in zijn kamer en in
zijn studio, waar hij zijn ervaringen in zijn eigen denkbeeldige
getto met de toeschouwer deelt.
In een vijftien minuten durende monoloog doet Ziv gedetailleerd
verslag van een bezoek aan een anonieme Europese bestemming. De
kunstenaar, of eigenlijk acht 'karakters', getuigen over kale
muren, grote afgesloten gebouwen, hakenkruizen en over de grijze
vijandige atmosfeer. Door de fragmentarische verwerking van de
beelden en de emotionele en beklemmende manier van vertellen, lijkt
het alsof Ziv spreekt over gebeurtenissen waarvan hij net zelf
getuige is geweest. Hij appelleert daarbij aan bekende beelden van
de Sjoa. Echter, het getto van Ziv is zijn fictieve
realiteit, het is een willekeurige plek. In het tweede deel - met
op de achtergrond een bluesachtig deuntje - vertaalt de kunstenaar
het in het Hebreeuws gezongen lied My Ghetto van de
Israëlische toneelschrijver Hanoch Levin: Bitter ghetto, sweet
ghetto, hated ghetto, beloved ghetto. My Ghetto roept
vragen op over de relatie tussen beeld, geschiedenis en
herinnering, over identiteit en persoonlijke ervaring en over de
verankering van de Sjoa in het gemeenschappelijk Israëlisch
geheugen.
Itay Ziv maakt deel uit van een generatie kunstenaars die op
confronterende, associatieve en hedendaagse wijze met de Sjoa
omgaat: die de Sjoa niet beschouwt als een gebeurtenis die tot het
verleden behoort, maar als een collectief trauma van vandaag. Hun
werk tracht doelbewust de kijker te stimuleren tot een emotionele
reactie.
Lees
hier het artikel over My ghetto in het Nieuw
Israëlitisch Weekblad.
Locatie: Hollandsche Schouwburg
Plantage Middenlaan 24, Amsterdam
Dagelijks geopend van 11.00-16.00 uur
www.hollandscheschouwburg.nl