Marokko  24 april t/m 18 september 2009

Foto’s van Elias Harrus en Pauline Prior

Van 24 april tot en met 18 september 2009 organiseert het JHM de tentoonstelling Marokko. Foto's van Elias Harrus en Pauline Prior. Hierin zijn foto's te zien die Elias Harrus in de jaren vijftig maakte van de joden in het zuiden van Marokko, vlak voor hun massale emigratie naar Israël. In 2008 reisde de Nederlandse fotograaf Pauline Prior naar deze streken om restanten van het joodse erfgoed te fotograferen. Ook maakte Prior een impressie van het Marokkaans-joodse leven in Casablanca.

Elias Harrus, Leerlingen van de traditionele religieuze school, de sla, Arghen Goundafi, 1955. Foto: Beth Hatefutsoth, Tel AvivDe foto's van de Marokkaans-joodse fotograaf Elias Harrus (1919-2008) tonen het dagelijkse leven van de joden in het zuiden van Marokko, vlak voor hun vertrek naar Israël. Eeuwenlang leefden zij daar samen met de Berbers. Harrus was zeer geboeid door deze mensen met wie hij vanwege zijn eigen afkomst veel verwantschap voelde. Zijn foto's tonen een intensiteit die zich alleen door een insider laat vastleggen. Harrus was nauw betrokken bij het wel en wee van deze gemeenschap, wat ook blijkt uit zijn foto's van de leerlingen van de Alliance Israélite Universelle. Zijn leven lang werkte hij bij deze internationale joodse organisatie die emancipatie van de joden in islamitische landen nastreefde.

Pauline Prior, Gezamenlijke maaltijd van zelf meegebrachte etenswaren, 2008In opdracht van het JHM reisde de Nederlandse fotograaf Pauline Prior in 2008 naar Marokko om vast te leggen wat er vandaag de dag over is van de eeuwenlange aanwezigheid van joden in het Atlasgebergte en de Sahara. Prior bezocht ook Casablanca, waar een kleine gemeenschap de Marokkaans-joodse tradities nog altijd levend houdt. De eeuwenoude gebruiken worden voortgezet in de landen waar de emigranten zich hebben gevestigd. Prior fotografeerde in zowel Marokko als Israël hilloela: de typisch Marokkaans-joodse viering van de sterfdag van rabbijnen die wonderen verrichtten en nu als heiligen vereerd worden.

Met de foto's en met filmfragmenten vertelt de tentoonstelling tevens het verhaal van de emigratie en van de factoren die leidden tot het einde van het langdurige samenleven van joden en Berbers. De expositie toont de geschiedenis van een deel van de Marokkaans-joodse bevolking. Daarbij blijft het verhaal van de joden die woonden ten noorden van het Atlasgebergte buiten beschouwing. In deze gebieden, waar de Arabische cultuur overheerst, hebben veelal andere historische factoren de loop van de geschiedenis bepaald.

In opdracht van de afdeling Educatie wordt voor de tentoonstelling een korte film gemaakt waarin aan Nederlandse Marokkanen wordt gevraagd welke herinneringen de foto's van Elias Harrus en Pauline Prior oproepen.

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl