Marokko
24 april t/m 18 september 2009
Foto’s van Elias Harrus en Pauline Prior
Van 24 april tot en met 18 september 2009 organiseert het JHM de tentoonstelling Marokko. Foto's van Elias Harrus en Pauline Prior. Hierin zijn foto's te zien die Elias Harrus in de jaren vijftig maakte van de joden in het zuiden van Marokko, vlak voor hun massale emigratie naar Israël. In 2008 reisde de Nederlandse fotograaf Pauline Prior naar deze streken om restanten van het joodse erfgoed te fotograferen. Ook maakte Prior een impressie van het Marokkaans-joodse leven in Casablanca.
De foto's van de Marokkaans-joodse fotograaf
Elias Harrus (1919-2008) tonen het dagelijkse leven van de joden in
het zuiden van Marokko, vlak voor hun vertrek naar Israël.
Eeuwenlang leefden zij daar samen met de Berbers. Harrus was zeer
geboeid door deze mensen met wie hij vanwege zijn eigen afkomst
veel verwantschap voelde. Zijn foto's tonen een intensiteit die
zich alleen door een insider laat vastleggen. Harrus was nauw
betrokken bij het wel en wee van deze gemeenschap, wat ook blijkt
uit zijn foto's van de leerlingen van de Alliance Israélite
Universelle. Zijn leven lang werkte hij bij deze internationale
joodse organisatie die emancipatie van de joden in islamitische
landen nastreefde.
In opdracht van het JHM reisde de Nederlandse
fotograaf Pauline Prior in 2008 naar Marokko om vast te leggen wat
er vandaag de dag over is van de eeuwenlange aanwezigheid van joden
in het Atlasgebergte en de Sahara. Prior bezocht ook Casablanca,
waar een kleine gemeenschap de Marokkaans-joodse tradities nog
altijd levend houdt. De eeuwenoude gebruiken worden voortgezet in
de landen waar de emigranten zich hebben gevestigd. Prior
fotografeerde in zowel Marokko als Israël hilloela: de typisch
Marokkaans-joodse viering van de sterfdag van rabbijnen die
wonderen verrichtten en nu als heiligen vereerd worden.
Met de foto's en met filmfragmenten vertelt de tentoonstelling
tevens het verhaal van de emigratie en van de factoren die leidden
tot het einde van het langdurige samenleven van joden en Berbers.
De expositie toont de geschiedenis van een deel van de
Marokkaans-joodse bevolking. Daarbij blijft het verhaal van de
joden die woonden ten noorden van het Atlasgebergte buiten
beschouwing. In deze gebieden, waar de Arabische cultuur
overheerst, hebben veelal andere historische factoren de loop van
de geschiedenis bepaald.
In opdracht van de afdeling Educatie wordt voor de tentoonstelling
een korte film gemaakt waarin aan Nederlandse Marokkanen wordt
gevraagd welke herinneringen de foto's van Elias Harrus en Pauline
Prior oproepen.
