Onbewaakte momenten  15 juli t/m 13 november 2011

Foto's van Marianne Breslauer

Het Joods Historisch Museum toont t/m 13 november 2011 de tentoonstelling Onbewaakte momenten met foto's van de Berlijnse fotografe Marianne Breslauer (1909-2001). Ondanks haar kleine oeuvre wordt zij als een van de belangrijkste avant-gardistische Duitse fotografen van het interbellum gezien. Het Joods Historisch Museum haalt haar werk naar Nederland voor een eerste overzichtstentoonstelling.

Breslauers fotografie kenmerkt zich door een opmerkelijke combinatie van het modernistische 'Neue Sehen' en een geheel eigen poëtische stijl. Zij werkte samen met andere belangrijke fotografen van het modernisme als Paul Citroen, Erwin Blumenfeld en Man Ray, en liet zich inspireren door André Kertész en Brassaï. Haar camera was vooral gericht op gewone mensen en de details aan de rand van het moderne stadsleven waarachter zij een verstilde werkelijkheid ontdekte die zich alleen in onbewaakte momenten laat betrappen. Ook het portret was een geliefd genre van Breslauer. Moderne, vrijgevochten vrouwen verschenen regelmatig voor haar lens. Haar foto's van dit type 'nieuwe vrouw' droegen sterk bij aan de beeldvorming van de zelfbewuste vrouw uit de jaren '20.

Aan het begin van de jaren '30 maakte Marianne Breslauer snel naam met haar fotografie. Behalve als straat- en portretfotografe werkte ze als fotojournaliste voor de opkomende geïllustreerde pers. In diverse bladen verschenen foto's met als belangrijkste onderwerpen mode, reclame, reizen en het stadsleven. Nadat de nazi's de macht overnamen in Duitsland in 1933, kreeg ook Breslauer als joodse fotografe te maken met een publicatieverbod. Zij vluchtte met haar man, de kunsthandelaar Walter Feilchenfeldt, naar Amsterdam, waar enkele sfeervolle stadsgezichten het sluitstuk vormen van haar oeuvre. Na de dood van haar man in 1953 zette zij zijn kunsthandel voort in Zürich en werd de eerste succesvolle vrouwelijke internationale kunsthandelaar.

Breslauers fotografie uit de jaren '20 en '30 werd pas in de jaren '80 herontdekt en heeft sindsdien steeds grotere bekendheid en erkenning gekregen. De tentoonstelling in het Joods Historisch Museum bevat circa honderd foto's uit het oeuvre van Marianne Breslauer: veelal vintagedrukken, maar ook enkele nieuwe afdrukken van negatieven uit haar archief. De expositie werd samengesteld door de Fotostiftung Schweiz in Winterthur en was vorig jaar te zien in de Berlinische Galerie. De tentoonstelling in het JHM loopt tot en met 13 november 2011.