Marc Chagall  13 oktober 2002 t/m 19 januari 2003

Het Joods theater

Marc ChagallOp 13 oktober 2002 werd de expositie Marc Chagall. Het Joods Theater in het Joods Historisch Museum geopend. De zeven reusachtige wandschilderingen op doek die Marc Chagall (1887-1985) in 1920 schilderde voor het Joods Theater in Moskou, waren voor het eerst in Nederland te zien. Vanwege de populariteit van de kunstenaar en de uitzonderlijkheid van het getoonde werk kreeg het Joods Historisch Museum een recordaantal bezoekers.

De geëxposeerde theaterdoeken worden gezien als het hoogtepunt van Chagalls Russische periode. Ze zijn ontstaan vlak na de Russische Revolutie van 1917, in een tijd waarin de Russische cultuur opbloeide en kunstenaars alle artistieke vrijheid hadden. Chagall maakte gebruik van die ruimte en experimenteerde met nieuwe stijlen. Op de zeven wandschilderingen combineerde hij als geen ander moderne kunst met joodse inhoud. Op het eerste gezicht eenvoudige motieven verwijzen naar de wereld van de joodse en Jiddisje cultuur. De doeken zitten bovendien vol met onverwachte wendingen en half verhulde toespelingen op de actualiteit. Veel van de figuren op de schilderingen keren in ander werk van Chagall terug en vormen onderdeel van zijn wereldberoemde oeuvre.

Tot voor kort kenden wij de levensgrote theaterdoeken, waarvan er één maar liefst acht meter breed is, alleen uit vermeldingen en reproducties in boeken. Tot het eind van de jaren tachtig lagen ze opgeslagen in het depot van The State Tretyakov Gallery in Moskou. Maar vanaf de ontsluiting van de Russische collecties, na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1989, zijn ze toegankelijk gemaakt voor het publiek. Het Joods Historisch Museum toonde de werken nu voor het eerst in Nederland.

Bruikleengever van de zeven theaterdoeken was The State Tretyakov Gallery in Moskou. Daarnaast bevatte de tentoonstelling zeldzame voorstudies van de wandschilderingen, decor- en kostuumontwerpen en historische foto's uit de collectie van het Musée National d'Art Moderne, Centre Pompidou en van de erven van Chagall. Het Stedelijk Museum Amsterdam verleende zijn medewerking door het uitlenen van De violist, Zelfportret met zeven vingers en Zwangerschap.

De tentoonstelling ging vergezeld van de kleurrijke catalogus Marc Chagall en het Joods Theater (Uitgeverij Waanders).

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl