Ossip Zadkine (1890-1967)

Le Retour du fils prodigue

Ossip Zadkine wordt als zoon van een joodse vader en een van oorsprong Schotse moeder in het Wit-Russische Vitebsk geboren. Daar krijgt hij zijn eerste tekenles van Jehoeda Penn, die ook Marc Chagall tot zijn leerlingen mocht rekenen. Tussen 1905 en 1909 verblijft Zadkine in Engeland, waar hij wordt opgeleid als meubelmaker en zich toelegt op houtsnijkunst.

In 1909 vertrekt hij naar Parijs, waar hij in de eerste jaren op verschillende adressen in Montparnasse woont, waaronder in La Ruche. De opleiding aan de École des Beaux Arts is hem te statisch en te schools en houdt hij al snel voor gezien. Alleen voor het werk van Rodin kan hij enige waardering opbrengen. In het Louvre ziet hij voor het eerst Egyptische beelden, die hem zeer inspireren. Ook de kennismaking met het kubisme, met Picasso, het echtpaar Delaunay, Constantin Brancusi en Jacques Lipchitz beïnvloeden zijn ontwikkeling als kunstenaar. Tussen 1911 en 1914 neemt Ossip Zadkine deel aan verschillende Salons in Parijs, vanaf 1913 exposeert hij ook in Londen, Berlijn en Amsterdam. Hij werkt en taille directe in hout en steen, kenmerkend voor zijn lyrische werk zijn verticale en gebogen lijnen en lange slanke, gestileerde handen. De kennismaking met Modigliani in 1915 leidt tot een blijvende vriendschap.

In 1920 heeft hij zijn eerste solotentoonstelling van sculpturen, tekeningen en gouaches in zijn atelier in Parijs. In de loop van de jaren wordt zijn werk monumentaler en laat hij steeds meer en grotere beelden in brons gieten. Ondanks buitenlands succes, vooral in België en Nederland, wordt Zadkine door armoede gedwongen om les te gaan geven. Ook daarvoor blijkt hij een gave te hebben, talloze beeldhouwers hebben kortere of langere tijd op zijn atelier gewerkt. In 1940 vlucht hij uit angst voor vervolging naar Amerika, waar in 1943 zijn eerste aan de oorlog gerelateerde beeld La Prisonnière ontstaat. Na zijn terugkeer uit Amerika in 1946 werkt Ossip Zadkine tot zijn dood in 1967 in zijn Parijse atelier in de Rue d'Assas, dat tegenwoordig het Musée Zadkine herbergt.

In Nederland verwerft Zadkine zijn grootste roem met het beeld La Ville détruite (Verwoeste stad), dat in 1953 in Rotterdam geplaatst wordt. Le Retour du fils prodigue (Terugkeer van de verloren zoon) dateert uit dezelfde periode en toont dezelfde geabstraheerde figuratie. Het beeld wordt gemodelleerd in 1950, in 1954 worden er vijf genummerde exemplaren gegoten bij Susse Fondeur in Parijs, plus drie épreuves d'artiste (bewijsexemplaren).