Jules Chapon  13 september t/m 8 december 1996

vijftig jaar kunstenaar

In deze tentoonstelling werd een retrospectief beeld gegeven van Chapon's kunstenaarschap gedurende een halve eeuw, met de nadruk op zijn recente werk. De getoonde werken waren voornamelijk afkomstig uit de eigen collecties van het Joods Historisch Museum en de kunstenaar. De beeldend kunstenaar Jules Chapon, geboren in 1914 te Haarlem, woonde en werkte sinds 1973 in de Franse Dordogne. Hij stierf in 2007.

Chapon had de afgelopen vijftig jaar een opmerkelijk en veelzijdig oeuvre van schilderijen, gouaches, pastels, tekeningen en monumentale kunst tot stand gebracht. In zijn eerste jaren als kunstenaar hanteerde hij een naturalistische stijf. Chapon's aangrijpende ervaringen gedurende de Tweede Wereldoorlog verwerkte hij door het schilderen van zware onderwerpen met sombere tonen. Voorbeelden daarvan in de tentoonstelling zijn de werken Hongerwinter en Concentratiekamp 1 en 11.

Aan het eind van de jaren veertig veranderde zijn figuratieve stijl van werken onder invloed van zijn reizen naar Zuid-Frankrijk en ontmoetingen daar met Deense Cobra-kunstenaars. In zijn werk begonnen zich duidelijke kenmerken van de expressieve en abstracte Cobra-stijl af te tekenen. Chapon's kleurgebruik werd levendiger en helderder en hij maakt gebruik van sterk vereenvoudigde lijnen. Na 1957 leverde hij gedurende langere periode uitsluitend abstract werk. Dit resulteerde in werken als Bëte Étrange, Le hibou en Maanmannetje.

Tussen 1960 en 1980 kreeg Chapon zeer belangrijke monumentale opdrachten. Hij vervaardigde een indrukwekkende reeks grote, abstracte wanden voor bedrijven als de Fokkerfabrieken op Schiphol, De Nederlandsche Bank te Amsterdam en de penitentiaire inrichting de 'Bijlmerbajes'. Door de originele combinatie van oude bewerkte scheepsplaten en kleurrijk glas in deze wanden verwierf Chapon hiermee ook internationale bekendheid. Symbolisch staan de wanden voor de na-oorlogse wederopbouw van Nederland. Van het drie jaar durende wordingsproces van de wand voor de Nederlandse Bank heeft de cineast Wim van der Velde in 1968 een film gemaakt, die in de tentoonstelling te zien was.

Vanaf 1973 concentreerde Chapon zich in de rust van zijn nieuwe woonomgeving, de Dordogne, wederom op zijn schilder- en tekenkunst. Opnieuw richtte hij zich op het figuratieve en het portret. De stijl van zijn meest recente schilderijen en pastels met titels als Métamorphose en Univers is weer overwegend abstract. Heldere kleuren, vloeiende lijnen en bewegelijke vormen reflecteren de voortgaande zoektocht van deze spirituele kunstenaar naar de essentie van het leven.

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl