Vanaf 24 oktober tot en met 11 januari 2004 waren in het Joods
Historisch Museum ongeveer driehonderd recente aanwinsten te zien,
variërend van oude foto's van de Amsterdamse jodenbuurt tot haute
couture van Max Heymans. Het was een keuze uit de zesduizend
objecten, foto's en documenten die het museum in de voorgaande zes
jaar heeft gekocht en gekregen of in bruikleen heeft ontvangen.
Veel van de stukken behoren tot de grote collecties van Jaap van
Velzen en Arthur en Jetty Polak, maar ook voorwerpen uit kleinere
(familie)verzamelingen werden getoond. De tentoonstelling
illustreerde de bontheid van de collectie van het JHM en de
veelzijdigheid van het Nederlands-joodse leven.
Het museum verzamelt (kunst)werken met Nederlands-joodse thema's
van zowel joodse als niet-joodse kunstenaars en vervaardigers. Veel
van de getoonde aanwinsten horen dan ook vanzelfsprekend thuis in
de collectie, zoals een negenarmige kandelaar, een voorstudie van
het schilderij De Joodsche Wetschrijver van Jozef Israëls,
gravures van de Jodensavanne in Suriname, of een foto van een
meisje in een joods weeshuis. Van andere objecten ligt de link met
het Nederlandse jodendom op het eerste gezicht minder voor de hand.
De flessen van likeurfabriek Van Perlstein bijvoorbeeld hebben niet
zozeer een joods karakter, maar vertellen iets over het van
oorsprong joodse bedrijf. En het bruidsensemble
Winterbruid werd getoond omdat de bekende joodse
modeontwerper Max Heymans het maakte.
De uiteenlopende aanwinsten waren in de tentoonstelling
gerangschikt onder verschillende noemers, zoals kunstenaars,
onderwijs, zorg en werk. Een belangrijk onderdeel vormde de
Amsterdamse jodenbuurt. Hiertoe behoorden foto's en
prentbriefkaarten, die afkomstig zijn uit de collectie Jaap van
Velzen. Ze geven weer hoe de buurt, waar het Joods Historisch
Museum nu is gevestigd, er in het begin van de twintigste eeuw
uitzag en laten de vaak schrijnende armoede zien die onder de
joodse bevolking heerste. De oude opnames zijn verwerkt in een
diaprojectie. Daarnaast waren de etsen die de kunstenaar Max
Liebermann in 1906 van de jodenbuurt maakte in de expositie
opgenomen. Deze werken kwamen uit de collectie Arthur en Jetty
Polak. Tegenover deze materiële getuigenis van 'wat eens was' waren
foto's en objecten te zien, die meer vertellen over het hedendaagse
joodse leven in Nederland.