In een tijd waarin de meeste kunstverzamelaars
nog inzetten op grote namen van de klassieke schilderkunst, hadden
drie joodse collectioneurs in de periode vanaf ongeveer 1885 tot de
Tweede Wereldoorlog de moed om betrekkelijk onbekende kunstenaars
te ondersteunen. De tentoonstelling Gedurfd
Verzamelen geeft een beeld van drie visionaire joodse
verzamelaars: Andries van Wezel (1856-1921), Willem Wolff Beffie
(1880-1950) en Salomon Slijper (1884-1971), en toont voor het eerst
een reconstructie van hun verrassende collecties.
Tevens vestigt Gedurfd Verzamelen de aandacht op hun
belangrijke, maar tot nu toe onderbelichte rol in het stimuleren en
verzamelen van contemporaine kunst in Nederland. Zij behoorden tot
de weinigen die oog hadden voor toen relatief onbekende
kunstenaars, zoals Isaac Israels, George Breitner, Marc Chagall,
Jan Sluijters, Leo Gestel, Alexej von Jawlensky, Paul Klee en Piet
Mondriaan. Hun geloof in deze kunstenaars heeft bijgedragen aan de
inmiddels internationale waardering van deze schilders.
Gedurfd Verzamelen op Ratatouille TV, 13 maart
2010
Andries van Wezel
Andries van Wezel was diamantbewerker en juwelier. Zijn verzameling
begon met aankopen van bevriende kunstenaars. Van Wezel verzamelde
werk van Amsterdamse impressionisten als Eduard Karsen en Willem
Witsen, maar ook van Isaac Israels en George Breitner. Hij vervulde
met zijn aankopen de rol van mecenas voor de schilders Karsen en
Witsen. De collectie van Andries van Wezel is vrijwel geheel
bewaard gebleven dankzij Van Wezels gulle legaat aan het
Rijksmuseum in 1921. Het legaat vormde een belangrijke aanvulling
op de collectie moderne kunst van dit museum.
Willem Wolff Beffie
Diamantair en verzamelaar Willem Beffie bezat - ook naar
internationale standaarden gemeten - een van de belangrijkste
eigentijdse kunstcollecties. In de periode 1912-1918 verzamelde
Willem Wolff Beffie meer dan vijfhonderd werken van zestig
kunstenaars. Hij kocht werk van nu wereldberoemde, maar toen nog
relatief onbekende avant-garde kunstenaars als Marc Chagall,
Wassily Kandinsky, Alexej Jawlensky, Paul Klee, Leo Gestel en Jan
Sluijters. Omdat Beffie de openbaarheid niet zocht en zijn werken
zelden of nooit uitleende, is zijn collectie tot op heden
onbekend.Door intensief speurwerk kon zijn bezit gereconstrueerd
worden en een groot aantal werken worden teruggevonden in
prominente musea in Europa en de Verenigde Staten. Beffie was onder
meer een mecenas voor Henri Le Fauconnier. Deze Franse kunstenaar
kon door Beffie's steun in Nederland blijven werken toen hij
vanwege de Eerste Wereldoorlog niet naar Frankrijk terug kon keren.
Beffie verwierf een groot aantal van zijn werken.
Salomon Slijper
Salomon Slijper, de derde verzamelaar, mag met recht een mecenas
genoemd worden van Piet Mondriaan en in het bijzonder van het
Gemeentemuseum Den Haag. Slijper en Mondriaan leerden elkaar kennen
tijdens de Eerste Wereldoorlog en raakten bevriend. Slijper
verzamelde vanaf het begin werk van Mondriaan. Slijper legateerde
zijn omvangrijke collectie aan het Gemeentemuseum Den Haag waardoor
die bijeen bleef en daarmee voor Nederland behouden.
De expositie Gedurfd Verzamelen geeft een beeld van de drie
collectioneurs zelf, hun milieu in het joodse Amsterdam rond de
eeuwwisseling en vooral hun collecties. Belangrijke ontwikkelingen
in de diamantindustrie zorgden voor economisch succes en een kleine
groep van nieuwe joodse welgestelden. De opkomst van de joodse
bourgeoisie blijkt uit hun toenemende maatschappelijke
betrokkenheid, sociale mobiliteit en de kunstcollecties.
Bij de tentoonstelling verschijnt een publicatie met de uitkomsten
van het begeleidende onderzoek naar de joodse bourgeoisie in het
moderne Amsterdam, haar rol in het mecenaat, en het verzamelklimaat
voor hedendaagse kunst in die tijd.
Tevens zal in het auditorium dagelijks van 11.00 tot 17.00 uur
doorlopend de film Dazzling Collections worden
vertoond.
NB. Tijdens Gedurfd Verzamelen. Van Chagall tot Mondriaan
geldt een toeslag van € 1,50