Die
ook...?! OZ ALMOGs beknopte Index Judaeorum: kroniek van een
culturele obsessie toonde zo'n 350 portretten van beroemde en
beruchte joden staan van A tot Z gerangschikt naast elkaar. De
Israëlisch-Oostenrijkse kunstenaar Oz Almog schilderde deze
(anti-)helden omdat ze joods zijn en dat fascineert hem. In zijn
Kroniek van een culturele obsessie werpt hij de
vervreemdende en provocerende vraag op wie en wat nu eigenlijk
joods is en wat dat er toe doet.
Met deze grote hoeveelheid portretten van joden toonde Oz Almog het
brede spectrum dat volgens hem onder de noemer 'joods' gevat kan
worden. Hij legt aan de bezoeker de vraag voor wat nou eigenlijk de
overeenkomst zou kunnen zijn tussen bijvoorbeeld Anne Frank en
Jezus, Job Cohen en Fred Astaire, Sjakie Swart en Albert Einstein,
Frida Kahlo en Madeleine Albright. Tegelijkertijd geeft hij met
deze expositie impliciet aan dat het indelen in categorieën nergens
toe leidt. Met zijn uitdagende werk verwart Almog de kijker en
rekent hij af met de vooroordelen die vaak nog steeds over de
stereotiepe kenmerken van het joodse gezicht bestaan en met het
idee dat je een jood gemakkelijk aan zijn of haar uiterlijk kunt
herkennen.
Oz
Almog is een internationaal bekend kunstenaar, die de meest
ongebruikelijke onderwerpen aanroert. Hij gebruikt zijn kunst als
een vergrootglas waarmee de Westerse cultuur steeds methodisch
onder de loep wordt genomen. Hoewel het vaak 'not done' is om in
het openbaar iemands etnische of religieuze achtergrond te
benoemen, houdt het veel mensen toch wel bezig. Ook bij joden is
het een thema wanneer iemand een Nobelprijs of een Oscar wint: zou
die joods zijn? De culturele obsessie van Almog houdt de bezoekers
een spiegel voor: hun reacties zijn daarom minstens zo interessant
als de portretten zelf.
De tentoonstelling in het Joods Historisch Museum was ontworpen door Kossmann & De Jong Exhibition Architects.
Die ook...?! is het resultaat van een samenwerking met het Joods Museum in Wenen. De tentoonstelling was daar al eerder te zien, evenals in Beth Hatefutsoth, The Nahum Goldmann Museum of Jewish Diaspora, Tel Aviv.