Daniel Libeskind  7 juni t/m 22 september 1991

Between the lines

Deze tentoonstelling werd op 6 juni a.s. geopend door Herman Hertzberger. Behalve een 'architectuurmachine' en enkele tekeningen en zeefdrukken uit de series 'Micromegas' en 'Chamber Works' waren er vooral tekeningen, foto's en maquettes te zien zijn van de uitbreiding van het Berlijn Museum met het Joods Museum in Berlijn. Bij deze tentoonstelling is een catalogusverschenen. De Nederlands-Engelse editie kon tot stand komen dankzij financiële steun van Koninklijke PTT Nederland NV. De Duits-Engelse editie kwam tot stand met financiële steun van het Berlijn Museum.

Daniel Libeskind
Daniel Libeskind heeft de laatste jaren als architect internationale bekendheid gekregen en aandacht getrokken met zijn tekeningen, 'architectuurmachines' en met zijn plannen voor bijvoorbeeld het City Edge project in Berlijn, het project Stadsmarkering in Groningen en de uitbreiding van het Berlijn Museum met het Joods Museum in Berlijn. Twee jaar geleden was zijn werk voor het eerst in Nederland te zien bij de Van Rooy Galerie in Amsterdam en op de KunstRai.

Libeskind werd in 1946 in Lodz, in Polen geboren. Hij studeerde er aan het conservatorium. Later zette hij zijn muziekstudie voort in Israël. In 1960 emigreerde hij naar Amerika, waar hij, na zich bezig gehouden te hebben met filosofie, wiskunde en schilderkunst, ging studeren aan de Cooper Union School for Architecture in New York. Hij promoveerde aan de Universiteit van Essex in Engeland in architectuurgeschiedenis en theorie met zijn dissertatie 'Imagination and Space'. Libeskind heeft aan een groot aantal universiteiten in Amerika en Europa gedoceerd, bijdragen geleverd aan internationale architectuurtijdschriften en is oprichter en directeur van een academie in Milaan, 'Architecture Intermundium'. Sinds 1989 woont en werkt Libeskind in Berlijn.

Het werk van Libeskind
In veel van het werk dat Daniel Libeskind de afgelopen jaren heeft ontworpen, speelt de leegte, het niet-aanwezige een grote rol. In een door hem gecreëerde wanorde, die vaak ook bestaat uit elementen van buiten de architectuur zoals muziek, filosofie, wiskunde en schilderkunst, toont Libeskind de leegte en daarmee datgene wat volgens hem de essentie van architectuur is.

Al tijdens zijn opleiding aan de Cooper Union, maar ook later als docent en auteur, heeft Libeskind zich bezig gehouden met onderzoek naar de rol en de betekenis van architectuur. Zo heeft hij ook series zeefdrukken en tekeningen gemaakt, zoals 'Micromegas' (1980) en 'Chamber Works' (1983). Het is werk dat zich bevindt op de grens van architectuur en beeldende kunst. Het werk toont tevens een visuele en inhoudelijke relatie tot muziek van hedendaagse componisten zoals Schönberg, Cage en Stockhausen. Met dit werk wil Libeskind de complexiteit en de chaos van de huidige tijd laten zien als aanzet tot een nieuwe creativiteit. Rond 1985 heeft Libeskind een aantal 'architectuurmachines' ontworpen, die in concept, vorm, materiaal en constructie verwijzen naar vroeger en tegelijkertijd een reactie zijn op de complexe verschijnselen van deze tijd.

City Edge Berlijn, Stadsmarkering Groningen
Sinds enige tijd houdt Libeskind zich niet meer alleen bezig met de theoretische kant van architectuur. In 1987 heeft hij de eerste prijs gewonnen met zijn ontwerp voor een groot gebied met woningen, een kinderdagverblijf en winkel- en bedrijfsruimten in de wijk Tiergarten in Berlijn, het City Edge project. Het is het eerste werk, dat Libeskind ontworpen heeft dat bedoeld is om gebouwd te worden. In 1989 heeft hij op verzoek van de gemeente Groningen het masterplan ontworpen voor het project Stadsmarkering, ter gelegenheid van het 950-jarig bestaan van de stad Groningen in 1990. Van tien kunstenaars, onder wie ook Libeskind, zijn rond en in de stad werken geplaatst. Het zijn tekens, die met elkaar de imaginaire wallen rond de stad vormen. Van dit project was Koninklijke PTT Nederland NV een van de hoofdsponsors.

Between the Lines
Tenslotte, in 1989 heeft Libeskind de eerste prijs gewonnen met zijn ontwerp voor de uitbreiding van het Berlijn Museum met het Joods Museum. Hiermee kreeg hij de opdracht voor dit project, dat in 1995 voltooid moet zijn. In zijn plan, dat Libeskind vanaf het begin 'Between the Lines' noemde, wil hij de verdwenen Duits, Berlijns joodse culturele relatie tot uitdrukking brengen. Midden in het oude centrum van Berlijn aan de Lindenstrasse heeft hij een 'deconstructivistische zig zag' met zinken façade en vides ontworpen onder en naast het bestaande barokke gebouw van het Berlijn Museum. Het plan is gebaseerd op verwijzingen naar elementen in verleden, heden en toekomst in denkbeeldige lijnen en punten. Het heeft een ingewikkelde struktuur met een ruimtelijke (wan)orde waarbij vooral het niet meer aanwezige, de leegte, de 'void' centraal staat.

Ter gelegenheid van deze tentoonstelling zal Daniel Libeskind op 5 en 6 juni in Amsterdam zijn. Op 5 juni zal hij een lezing houden in het Berlage Instituut en op 6 juni zal hij aanwezig zijn bij de opening van de tentoonstelling.

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl