Charlotte Salomon  21 maart t/m 8 september 2002

Leven? of Theater?

De korte aanwezigheid van Charlotte Salomon op aarde werd tijdens haar leven nauwelijks opgemerkt. Een eenling, getekend door familietragedie, met slechts een paar vrienden en nauwelijks herinnerd door klasgenoten die haar overleefden. En toen zij stierf in Auschwitz wachtte de vergetelheid. Maar zij ontrukte zich hieraan door een verbluffend kunstwerk achter te laten dat haar leven veranderde in een aangrijpend zangspel vol beelden, tekst en muziek.
The New York Times, 25 augustus 2001

Charlotte SalomonOp donderdag 21 maart 2002 vond in het Joods Historisch Museum de opening plaats van de tentoonstelling Charlotte Salomon. Leven? of Theater?. Met ruim vierhonderd gouaches (waterverfschilderingen) presenteerde het museum het grootste overzicht dat tot nu toe van Charlottes werk is geëxposeerd. Judith Belinfante, voorzitter van het bestuur van de Stichting Charlotte Salomon en Tweede Kamerlid voor de PvdA, opende de expositie.

In deze tentoonstelling, die is samengesteld door de Royal Academy of Arts in Londen en het Joods Historisch Museum, lag de nadruk op het multimediale karakter van Leven? of Theater?. De kunstwerken waren op een nieuwe manier gecombineerd en ingelijst. Bovendien waren de teksten en muziekfragmenten van de getoonde gouaches voor de eerste keer te beluisteren met een uitgebreide audiotour. Hierdoor kwamen de wereld van Charlotte en de personages die daar een rol in spelen, dichterbij dan ooit tevoren.

Charlotte Salomon (Berlijn 1917 - Auschwitz 1943) maakte Leven? of Theater? tussen 1940 en 1942 onder invloed van een familiegeschiedenis beladen met zelfmoord en de onderdrukking van het Duitse nazi-regime. Uit het werk spreekt een ongekende overlevingskracht die de grens tussen leven en theater doet vervagen. Het is een even veelzijdig als aangrijpend kunstwerk en vaak voor velen een bron van inspiratie op het gebied van film, opera en theater. In het evenementenprogramma rondom de tentoonstelling vonden verschillende lezingen plaats en werden documentaires en films over Charlotte Salomon getoond. Ook was er eind mei in Amsterdam een muziektheatervoorstelling te zien gebaseerd op het leven en werk van Charlotte.

Vanwege het multimediale karakter en de grote toegankelijkheid staat het werk centraal in een programma voor het vak CKV voor HAVO- en VWO-leerlingen.
Verder is het omvangrijke boek Leven? of Theater? met de complete serie gouaches, na lange tijd te zijn uitverkocht, weer in de Museumshop te verkrijgen.

jhm.nljhmkindermuseum.nlhollandscheschouwburg.nlportugesesynagoge.nletshaim.nljoodsmonument.nlmenassehbenisrael.nl